Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Archiwum Polityki

Tańczący dla Boga

W XVIII w. na wschodzie Europy rodzi się chasydyzm, największy z nowożytnych żydowskich ruchów mistycznych.

Można ich spotkać w Nowym Jorku, Jerozolimie, Krakowie i wielu innych miastach świata. Ubrani na czarno, w białych koszulach, czarnych kapeluszach, brodaci. W jerozolimskiej dzielnicy Mea Szearim noszą się jak mieszkańcy przedwojennych żydowskich miasteczek (sztetl – s. 52) we wschodniej Europie. Kobiety w perukach lub chustach, staromodnych prostych sukienkach i butach, otoczone gromadką dzieci i pchające wózki z maluchami, strofujące roznegliżowane turystki. Mężczyźni przechodzący na drugą stronę ulicy na widok obcej kobiety. Miało ich nie być, nazistowska Zagłada miała na zawsze zniszczyć naród i świat żydowski, w tym świat chasydów, bo o nich mowa.

Wędrówka na wschód

Chasydyzm sięga korzeniami w zamierzchłą przeszłość. W Europie średniowiecznej, do czasu zorganizowanych na szerszą skalę prześladowań i szykan antyżydowskich, życie uczniów nauk Mojżesza było dość jednolite, a idee duchowe krążyły swobodnie między nimi na zachodzie i wschodzie kontynentu. Ale doba wypraw krzyżowych, kiedy zapał religijny chrześcijan prowadził ich do rabowania i mordowania wyznawców judaizmu pod hasłem „Bij Żyda, bogobójcę i judasza!”, wywołała migrację Żydów na wschód, do krajów biedniejszych, ale chętnych do udzielenia im schronienia, gdyż potrzebowały ludzi wykształconych, kupców, administratorów, bankierów, złotników, kowali, tkaczy i w ogóle siły roboczej.

W ten sposób rozrastała się też społeczność żydowska w królestwie polskim, ciesząca się opieką monarszą już od czasów księcia Bolesława Pobożnego w XIII w. Tak jak władcy czescy i węgierscy książę gwarantował Żydom ochronę ich wolności i majątku w zamian za daninę. Żydzi służyli władcom w wielu kluczowych dziedzinach gospodarki i administracji państwowej. Byli poborcami podatków, zarządcami dóbr ziemskich, kopalń soli, przemysłu i handlu.

Pomocnik Historyczny Historia Żydów. Trzy tysiące lat samotności. (90144) z dnia 07.05.2008; Historia Żydów; s. 51
Reklama