Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Archiwum Polityki

Nowa diaspora

W poszukiwaniu lepszego miejsca na ziemi oczy Żydów europejskich zwróciły się także ku Nowemu Światu.

Geografia świata żydowskiego w początkach lat 80. XIX w. wyglądała mniej więcej tak jak w poprzednich kilku stuleciach. Liczby zmieniały się, także granice państw, ale nie zmieniały się miejsca na mapie, w których znajdowały się główne skupiska Żydów. Spośród 7,7 mln, a tak oceniana jest liczebność diaspory w owym czasie, 90 proc. mieszkało w Europie, z czego ogromna większość w jej środkowo-wschodniej części. Były to ziemie dawnej Rzeczpospolitej Obojga Narodów, już od blisko stulecia podzielone między mocarstwa zaborcze. Żydzi stanowili ponad 10 proc. ludności tych ziem.

Na innych kontynentach mieszkało zaledwie kilkaset tysięcy Żydów, z tego ogromna większość w prowincjach imperium otomańskiego, głównie w Afryce Północnej. W należącej również do Turków Palestynie żyło zaledwie 24 tys. Żydów, a więc mniej więcej tylu co w ówczesnym Lublinie. W Jerozolimie, świętej Jerozolimie, największym mieście tej osmańskiej prowincji, nie znalazłoby się ich więcej niż piętnaście tysięcy.

Okres niemiecki

W Stanach Zjednoczonych żyło wówczas ok. 250 tys. Żydów, z tego jedna trzecia w Nowym Jorku. Stanowiło to jednak tylko 7 proc. mieszkańców miasta, a więc znacznie mniej niż w wielu ośrodkach wschodnioeuropejskich. Żydzi amerykańscy pochodzili wtedy głównie z Niemiec (stąd termin „niemiecki okres”), ale ok. 70 tys. przyjechało przed 1890 r. z dawnych ziem polskich: Wielkopolski, Królestwa Kongresowego, a zwłaszcza z dotkniętej klęską głodu Suwalszczyzny. W ten sposób zadzierzgnięte zostały pierwsze kontakty, niezmiernie przydatne, gdy migracja się nasiliła.

W tzw. okresie niemieckim Żydzi w USA byli obecni głównie w handlu oraz finansach. Przy braku oficjalnej dyskryminacji zawody wymagające wykształcenia pozostawały jednak dla nich przeważnie zamknięte.

Pomocnik Historyczny Historia Żydów. Trzy tysiące lat samotności. (90144) z dnia 07.05.2008; Historia Żydów; s. 65
Reklama