Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Archiwum Polityki

Wypędzenie republiki

Styczeń 1918: koniec demokratycznych nadziei

Prawdziwą próbą dla bolszewików stały się wybory do Zgromadzenia Konstytucyjnego. Mimo oporów Lenin zdecydował się przeprowadzić je 12 listopada, czyli w terminie, jaki ustalony został jeszcze przez Rząd Tymczasowy. Uczynił z tego zresztą, przynajmniej do października, jeden z głównych punktów swego programu politycznego. Niewykluczone jednak, że bolszewicy brali pod uwagę dwa warianty: jeśli wygrają wybory, uzyskają dodatkowe mocne oparcie; jeśli natomiast je przegrają, to w taki czy inny sposób doprowadzą do rozwiązania Konstytuanty. Lenin przez jakiś liczył nawet na to, że z pomocą lewicowych eserowców uda się rozbić partię socjalistów-rewolucjonistów, głównych konkurentów w dziele rewolucyjnym.

Nic z tego nie wyszło. Wybory do Zgromadzenia wygrali eserowcy: dostali 40,4 proc. głosów; bolszewicy zaledwie 24 proc. Wśród partii socjalistycznych nieźle wypadli jeszcze mienszewicy, na których oddano 2,6 proc. głosów, za to kompletnie zawiodła eserowska lewica, która zdobyła tylko 1 proc. głosów. Z innych partii, jeśli nie liczyć stronnictw i ugrupowań mniejszości narodowych, dobry wynik uzyskali konstytucyjni demokraci, za którymi opowiedziało się blisko 5 proc. głosujących.

Z punktu widzenia bolszewików była to kompletna porażka: w liczącym 715 deputowanych Zgromadzeniu zdobyli zaledwie 175 mandatów, a razem z eserowską lewicą mogli liczyć na poparcie tylko ok. 30 proc. deputowanych.

To przesądziło o losach zgromadzenia.

Już tydzień po wyborach Rada Komisarzy Ludowych postanowiła odroczyć jego pierwsze inauguracyjne posiedzenie bez podawania terminu, co natychmiast wywołało ostre protesty partii socjalistycznych. Postanowiono zwołać pierwsze posiedzenie Zgromadzenia bez oglądania się na bolszewików.

28 listopada nowo wybrani deputowani zebrali się w Pałacu Taurydzkim, ale natychmiast budynek został otoczony przez wierne bolszewikom oddziały wojskowe.

Wydania specjalne archiwalne 1917. Czerwony Październik. Tajemnice Bolszewickiej Rewolty (90145) z dnia 29.10.2007; s. 58
Reklama