Richard Edgar Pipes jest amerykańskim historykiem, wybitnym sowietologiem, specjalistą historii Rosji, emerytowanym profesorem na Uniwersytecie Harvarda, gdzie wykładał ponad 40 lat; był doradcą prezydenta Ronalda Reagana ds. Rosji i Europy Środkowej (w tej roli m.in. przeciwnikiem wstąpienia Polski do NATO). Członek kolegiów redakcyjnych pism „Strategic Reviev”, „Journal of Strategic Studies” i innych. Członek zagraniczny PAN. Doktor honoris causa Uniwersytetu Śląskiego. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP.
Urodził się 11 lipca 1923 r. w Cieszynie (jest obecnie honorowym obywatelem tego miasta), w rodzinie żydowskich fabrykantów czekolady. Mieszkał w Warszawie, skąd uciekł przed zagładą w październiku 1939 r. Przez Niemcy, Włochy, Hiszpanię i Portugalię dotarł do USA. W 1943 r. otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Doktorat na Uniwersytecie Harvarda uzyskał w 1950 r.
Jest autorem kilkunastu książek poświęconych historii Rosji, w szczególności po rewolucji 1917 r. Poglądy na genezę rządów bolszewików i komunistycznego totalitaryzmu w Rosji, dzieje rewolucji rosyjskiej i tworzenia ZSRR zawarł w trylogii: „Rosja carów”, „Rewolucja Rosyjska” i „Rosja bolszewików”. Zwolennik tezy o organicznym związku bolszewickiego państwa totalitarnego z autorytarną tradycją instytucji państwa moskiewskiego i caratu. Z jego wizją historii Rosji polemizował Aleksander Sołżenicyn, określając ją jako „polską perspektywę”. Zbliżone do Pipesa stanowisko zajmował protoplasta sowietologii Jan Kucharzewski w swym cyklu „Od caratu białego do czerwonego”, opublikowanym w Polsce w latach 1923–1935, wyd. ang. „The Origins of Modern Russia”, 1948 (patrz art. s. 92).
Naszą publikację zamykamy komentarzem Ryszarda Pipesa, zaczerpniętym, za osobistą zgodą Autora, z jego najnowszej pracy „Rewolucja rosyjska.