Pomocnik Historyczny

Powtórka z tragedii. Narodowa scheda

Kadr z filmu „Wierna rzeka” w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego. Kadr z filmu „Wierna rzeka” w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego. POLFILM / EAST NEWS
Dzieje najtragiczniejszego z naszych powstań zawierają w sobie katalog słów i pojęć, które towarzyszyły rozmowom o polskich losach niemal do końca XX w. A niektóre wracają jeszcze dzisiaj.
Kadr z filmu „Szwadron” w reżyserii Juliusza Machulskiego.AN Kadr z filmu „Szwadron” w reżyserii Juliusza Machulskiego.

LISTOPADOWE I STYCZNIOWE. Powstanie listopadowe było w istocie wojną, na co wskazuje choćby tytuł dzieła przedwojennego historyka Wacława Tokarza „Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831 roku”. W 1863 r. nie było ani polskiej armii, ani chyba nawet mocnej wiary w ostateczne zwycięstwo, lecz mimo to powstańcy poszli „w bój bez broni”. Jak miał powiedzieć żonie Romuald Traugutt, udający się do Kongresówki, by zostać dyktatorem powstania: sensu w tym nie ma, ale jest mus.