Pomocnik Historyczny

Narodziny mitu

Twórcy i piewcy kresowego mitu

Krzemieniec, rysunek z albumu „Widoki Wołynia” wydanego w Paryżu w poł. XIX w. Krzemieniec, rysunek z albumu „Widoki Wołynia” wydanego w Paryżu w poł. XIX w. Biblioteka Narodowa w Warszawie
Kresy narodziły się w wyobraźni dziewiętnastowiecznych Polaków – którzy pod koniec XVIII w. utracili swoje państwo. W warunkach zaborów odwoływali się oni chętnie się do rycerskiej przeszłości wschodnich ziem Rzeczpospolitej.
Lwowskie wydawnictwo z 1865 r.AKG/BEW Lwowskie wydawnictwo z 1865 r.

Linia graniczna. Kiedy właściwie weszło w użycie słowo kresy? Badacze przeszłości oraz historycy literatury i języka polskiego nie są tu do końca zgodni. Większość wskazuje na Wincentego Pola i jego poemat „Mohort” (wydany w całości w 1855 r.). Mowa w nim o nieustraszonym rycerzu, który przez całe swe długie życie bronił południowowschodnich granic Rzeczpospolitej. W utworze tym kresy są dość szerokim pasem granicznym, gdzie odpierano ataki Tatarów, Turków, Kozaków czy wreszcie Rosjan – a raczej Moskali, jak ich powszechnie nazywano.

Reklama
Reklama