Pomocnik Historyczny

„Kartką dzieci nie ­nakarmię”

W jakim świecie sprawował władzę Franciszek Józef

Szturm na zbrojownię w Wiedniu, 7 października 1848 r., ilustracja z epoki Szturm na zbrojownię w Wiedniu, 7 października 1848 r., ilustracja z epoki Imagno / Forum
Cesarz austriacki Franciszek Józef I należał do najdłużej panujących monarchów. Przez dziesięciolecia współtworzył historię Europy. Wpływał na otaczający świat, ale i świat go zmieniał.
Józef Bem, naczelny wódz powstania węgierskiego, 1848–49Polona Józef Bem, naczelny wódz powstania węgierskiego, 1848–49

Czas rewolucji. W ciągu 68 lat panowania Franciszek Józef I obserwował, jak wielu monarchów europejskich utraciło trony w następstwie rewolucji, wojen, przewrotów pałacowych. W czasie lat jego rządów niektóre panujące dynastie, jak choćby w Serbii czy Portugalii, przeszły do historii. A cesarz austriacki niewzruszenie trwał i nic nie wskazywało, aby mógł utracić władzę.

Kiedy 18 sierpnia 1830 r. przyszedł na świat, we Francji, po rewolucji zwanej lipcową, władzę przejął nowy i, jak się okaże ostatni, król Ludwik Filip Orleański. W tydzień po urodzinach Franciszka Józefa rozpoczęła się rewolucja w Belgii, która pozbawiła władzy dynastię niderlandzką, a w ponad trzy miesiące później wybuchło powstanie listopadowe w Warszawie, którego uczestnicy pozbawili cesarza Rosji Mikołaja I praw do polskiego tronu. Rok 1830 jest szczególny w dziejach Europy. Był wielką manifestacją siły rewolucyjnego romantyzmu europejskiego, jej uczestnicy nie chcieli się pogodzić z istniejącym porządkiem społecznym i politycznym. Na zachodzie Europy wygrali. We Francji zmusili Karola X de Bourbon do ucieczki z kraju, a w Belgii pokonali wojska króla niderlandzkiego Wilhelma I, tworząc własne niepodlegle państwo. W ślady Francuzów i Belgów postanowili iść polscy romantycy, ale triumf i radość ze zwycięstwa nie były im pisane. Francuzi i Belgowie mieli łatwiejszych przeciwników. Wróg Polaków Rosja Mikołaja I nie mogła sobie pozwolić na porażkę, gdyż była strażnikiem ładu wiedeńskiego i nosiła nieformalny tytuł żandarma Europy.

Ład wiedeński. Koncert mocarstw. Rewolucyjne wydarzenia 1830 r. musiały zaniepokoić polityków i dworaków austriackich. Gdy jedni radowali się z urodzin kolejnego Habsburga, inni zastanawiali się, jakie popełnili błędy, dopuszczając do erupcji rewolucji w Europie, i debatowali, jak na przyszłość im zapobiec.

Pomocnik Historyczny „Franciszek Józef I” (100115) z dnia 12.12.2016; Epoka i postać; s. 8
Oryginalny tytuł tekstu: "„Kartką dzieci nie ­nakarmię”"
Reklama