Pomocnik Historyczny

Rzeczpospolita obywatelska albo nowe spojrzenie na jej ustrój

Demokracja szlachecka

Szlachta polska i herby województw, malarz nieznany, prawdopodobnie XVIII w. Szlachta polska i herby województw, malarz nieznany, prawdopodobnie XVIII w. AN
W kanonie edukacyjnym polskiej szlachty było czytanie pism Arystotelesa. Nic zatem dziwnego, że unia otrzymała wychwalany przez wielkiego Greka model ustroju monarchii mieszanej, harmonijnie łączącej elementy klasycznych form: monarchii, arystokracji, demokracji.
Tekst konstytucji nihil novi z 1505 r., od której zaczął się republikański ustrój Korony.AN Tekst konstytucji nihil novi z 1505 r., od której zaczął się republikański ustrój Korony.

Etos obywatelski. Unia w Lublinie „w jeden lud zniosła i spoiła” państwa o różnych doświadczeniach i tradycjach politycznych. Korona wnosiła do „spolnej Rzeczypospolitej” dobrze rozwinięte i ustabilizowane instytucje prawno-ustrojowe, które już od kilku co najmniej dziesięcioleci zapewniały jej obywatelom rzeczywisty współudział w sprawach kraju i kształtowaniu polityki. Partycypacja, współodpowiedzialność za los ojczyzny, przekonanie o fundamentalnej roli prawa w życiu każdej wspólnoty stanowiły filary republikańskiej myśli i wzorów wychowawczych, w kręgu których dorastał niemal każdy młody szlachcic.

Pomocnik Historyczny „Rzeczpospolita Obojga Narodów” (100150) z dnia 01.07.2019; Obywatele i poddani; s. 20
Oryginalny tytuł tekstu: "Rzeczpospolita obywatelska albo nowe spojrzenie na jej ustrój"