Pomocnik Historyczny

Państwo od kuchni albo o funkcjonowaniu administracji terenowej i sądownictwa

System administracyjny

Laska marszałkowska Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, 1683 r. Laska marszałkowska Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, 1683 r. Fundacja XX Czartoryskicj
Dość skomplikowany system administracyjny Rzeczpospolitej kształtował się przez stulecia i odzwierciedlał granice i struktury dawnych dzielnic książęcych i przyłączanych do państwa kolejnych terytoriów.
Państwo polsko-litewskieJarosław Krysik, Marek Sobczak/Polityka Państwo polsko-litewskie

Podział administracyjny

Wielkie Księstwo. Podniesiona już na wstępie uwaga o skomplikowaniu administracyjnym dotyczy przede wszystkim Korony, gdyż w Wielkim Księstwie Litewskim przeprowadzono w latach 1565–66 ważne reformy, unifikujące podział terytorialny i samą administrację. Wprowadzono dwustopniowy podział Wielkiego Księstwa na województwa i powiaty.

Podstawową jednostką administracyjną stał się powiat. W przeciwieństwie do Korony miał być on nie tylko jednostką okręgu sądowego, lecz również politycznego (sejmiki) i wojskowego (organizacja pospolitego ruszenia).