Pomocnik Historyczny

„Są tu różne fabryki”

Latyfundia i manufaktury

„Na folwarku”, obraz Józefa Chełmońskiego, 1875 r. „Na folwarku”, obraz Józefa Chełmońskiego, 1875 r. Muzeum Narodowe w Krakowie
Od zbrojnych zajazdów po budowę manufaktur – sposoby zdobywania i pomnażania majątków.

Dochody to podstawa. Zarabiaj albo giń – ta zasada dotyczyła każdego z magnackich rodów. Jeśli któryś z nich nie potrafił zadbać o dochody – najlepiej kosztem konkurencyjnych rodzin – znikał ze sceny dziejów. Dobitnym przykładem jest ród Paców, który w drugiej połowie XVII w. trząsł Litwą. Zdołał usunąć w cień Radziwiłłów i sparaliżować polityczne plany Sobieskiego. „Niemniej fortun magnackich Pacowie nie posiadali” – stwierdził w opracowaniu „Wydarzenia wojenne na Żmudzi i w Kurlandii 1656–1660” Aleksander Codello.

Pomocnik Historyczny „Wielkie rody Rzeczpospolitej” (100161) z dnia 17.02.2020; Konteksty; s. 98
Oryginalny tytuł tekstu: "„Są tu różne fabryki”"