W najnowszym odcinku wideokastu „Polityki” o sprawach międzynarodowych Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini, na wyraźną prośbę widzów, wracają do tematu skrajnej prawicy – tym razem analizujemy jej kondycję w europejskiej polityce. Wiele tych partii różni się założeniami programowymi i składem elektoratów, ale mimo to da się je sprowadzić do kilku wspólnych mianowników.

Pierwszym, jak wskazują gospodarze programu, jest migracja, która z roku na rok staje się coraz ważniejszym tematem przy definiowaniu preferencji wyborczych. Nie zawsze podszyte jest to ksenofobią czy niechęcią do migrantów, czasami zwykłym „poczuciem bezdomności”, tęsknotą za światem, którego już nie ma i w którym ich życie miało wyższą jakość i było stabilniejsze.

Prowadzący podkreślają jednak, że w analizie zarówno samych partii, jak i motywacji ich wyborców należy pamiętać o niuansach i zróżnicowaniu regionalnym. Inny rodzaj nacjonalizmu napędza niemiecką AfD, inny francuskie Zjednoczenie Narodowe, a jeszcze inny Nigela Farage’a i Reform UK. Choć diagnozy są spójne, autorzy programu mają różne pomysły na przełamanie, zwłaszcza narracyjne. Na koniec, jak zawsze, ważne książki pozwalające zgłębić temat skrajnej prawicy.

Autorzy polecają:

1. Mark Leonard, Surviving Chaos. Geopolitics When the Rules Fail
2. ⁠Victor Malet, Far-Right France. Le Pen, Bardella and the Future of Europe
3. ⁠Matthew Rose, The World After Liberalism
4. ⁠Cas Mudde, The Far Right Today
5. Iwan Krastew dla „Polityki”: Polska może okazać się kluczowa