Nauka

Ci, którzy mądrze pytają

13. edycja Nagród Naukowych POLITYKI - znamy lauratów

Polityka
20 października wręczyliśmy w naszej redakcji najzdolniejszym młodym naukowcom 5 stypendiów po 30 tys. zł i 10 nagród finałowych po 5 tys. zł.
Laureci, finaliści i jurorzy na pamiątkowym zdjęciu z minister Barbarą KudryckąTadeusz Późniak/Polityka Laureci, finaliści i jurorzy na pamiątkowym zdjęciu z minister Barbarą Kudrycką
Laureaci: Mateusz Hohol, Karolina Jastrzębska w zastępstwie Jana Paczesnego, Katarzyna Growiec, Magdalena Król i Piotr Faliszewski w naprędce zorganizowanej sesji studyjnejTadeusz Późniak/Polityka Laureaci: Mateusz Hohol, Karolina Jastrzębska w zastępstwie Jana Paczesnego, Katarzyna Growiec, Magdalena Król i Piotr Faliszewski w naprędce zorganizowanej sesji studyjnej
Polityka
Polityka
Polityka
Polityka
Polityka

Oto stypendyści w 5 kategoriach nauki:

KATEGORIA NAUKI HUMANISTYCZNE

Dr Mateusz Hohol

Urodzony w 1987 roku. Asystent w Katedrze Filozofii Przyrody
na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, a także członek i stały współpracownik Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych.

Jest kognitywistą i filozofem nauki; bada funkcjonowanie najbardziej skomplikowanej struktury we Wszechświecie, jaką jest ludzki umysł. Przez wieki zagadnienie to zarezerwowane było wyłącznie dla filozofów, zaś dziś dzięki współpracy neuronauki, psychologii i filozofii, zaczynamy dostrzegać i rozumieć wiele nowych szczegółów.Konieczność uprawiania  filozofii w ścisłym związku z naukami szczegółowymi zaszczepił
w nim naukowy Mistrz – prof. Michał Heller. Obecnie wraz z prof. Edwardem Nęcką oraz prof. Bartoszem Brożkiem prowadzi badania nad mózgowym podłożem rozwiązywania dylematów moralnych. 

KATEGORIA NAUKI SPOŁECZNE

Dr Katarzyna Growiec

Urodzona w  1981 roku. Adiunkt w Katedrze Psychologii Osobowości
w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej.

Pracuje w obszarze psychologii społecznej oraz psychologii makrostruktur społecznych. Żywo interesują ją przemiany w Polsce ostatnich lat.  Społeczny sens jej badań, jak sama mówi,  należy wiązać z pytaniami: Dlaczego polskie społeczeństwo pozostaje nieufne pomimo sukcesu transformacji gospodarczej i ustrojowej? Dlaczego w krajach, w których więzi rodzinne są najsilniejsze, ludzie sobie nie ufają, a mimo to są relatywnie szczęśliwi? Czy zbyt silne więzi społeczne mogą prowadzić do zachowań korupcyjnych i uprzedzeń wobec obcych? Jest świetną popularyzatorką nauki, czego dowodem - liczne publikacje
w JA-MY-ONI - Poradnikach Psychologicznych POLITYKI.

 

KATEGORIA NAUKI O ŻYCIU

Dr n. wet. Magdalena Król

Urodzona w 1981 roku. Adiunkt na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej
w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Odbyła liczne staże naukowe w Holandii, Belgii, Szwecji i USA. W czasie stażu podoktorskiego w Netherlands Cancer Institute w Amsterdamie zainteresowała się swoim obecnym tematem badawczym, który stanowi nowe podejście do badania raka. Większość dotychczasowych prac skupiało się na samej komórce nowotworowej, a badania dr Król dotyczą jej otoczenia i interakcji z nim, a także tego, jak te interakcje wpływają na proces przerzutowania nowotworów. Poznanie tego mechanizmu to kwestia nawet ważniejsza niż poznanie samego mechanizmu kancerogenezy. Badania dr Król w tym zakresie są pionierskimi na światową skalę.

KATEGORIA NAUKI ŚCISŁE

Dr Jan Paczesny

Urodzony w 1985 r. Adiunkt w Zakładzie Fizykochemii Miękkiej Materii
w Instytucie Chemii Fizycznej PAN.

Należy do najmłodszego pokolenia badaczy. Nie chemików, nie fizyków, nie biologów, ale właśnie badaczy, którzy rozwiązując problemy ignorują tradycyjne granice pomiędzy dyscyplinami. Opisując swoją pracę mówi o "bio-inspirowanych funkcjonalnych nanomateriałach". Z jednej strony wykorzystuje wysoko wyspecjalizowane układy biologiczne do tworzenia wydajnych nanourządeń,
o niedostępnym klasycznej inżynierii materiałowej stopniu skomplikowania, jak np. sensor do detekcji bakterii bazujący na receptorach wirusowych. Z kolei w ramach chemii skupia się
na przygotowaniu materiałów, które mogą być wykorzystane w biologii molekularnej, mikrobiologii oraz medycynie, jak np. zmniejszające ryzyko zakażenia rusztowania do hodowli tkanek.

 

KATEGORIA NAUKI TECHNICZNE

Dr hab. inż. Piotr Faliszewski

Urodzony w 1980 roku. Adiunkt na Wydziale Informatyki,Elektroniki
i
Telekomunikacji wAkademiiGórniczo-HutniczejwKrakowie.

Bada algorytmiczne aspekty zbiorowego podejmowania decyzji, ze szczególnym naciskiem na systemy wyborcze. Koncentruje się na narzędziach ułatwiających organizację wyborów, odpornych na próby fałszerstwa. Takie narzędzia są potrzebne, gdyż obecnie najpopularniejsza metoda większościowa ma liczne wady (zachęca wyborców do głosowania nie na najlepszego kandydata, lecz tego, który ma szansę wygrać). Są systemy wyborcze uważane przez specjalistów za lepsze. Niestety, ich stosowanie napotyka liczne trudności - prawne
i społeczne, a także psychologiczne. Zadaniem, które postawił przed sobą dr Faliszewski, jest opracowanie algorytmów ułatwiających ich stosowanie.

 

Fundacja Tygodnika POLITYKA prowadzi akcję stypendialną skierowaną do młodych zdolnych ludzi nauki od 2001 roku.  Przyznając Nagrody Naukowe chcemy wyławiać i eksponować tych, którzy są w awangardzie myśli, badań, intelektualnych poszukiwań, popularyzować to, co robią i ich samych, jako wzorce kariery zawodowej. Nasze nagrody są rozpoznawalną marką, honorowaną jako pełnoprawne wyróżnienie naukowe, które stypendyści eksponują w swoich zawodowych życiorysach. Co roku ubiega się o nie kilkuset kandydatów, spośród których wyłaniamy 15 finalistów, a na następnym etapie 5 laureatów w dziedzinie nauk humanistycznych, ścisłych, społecznych, nauk o życiu i nauk technicznych.

W ciągu trzynastu lat trwania akcji dzięki pomocy partnerów finansowych oraz czytelników tygodnika POLITYKA, którzy wpłacali na akcję 1%, Fundacja wsparła do tej pory 211 stypendystów kwotą 5 mln 350 tys. zł.

Laureaci Nagród Naukowych POLITYKI wyłaniani są dwuetapowo przez dwie Kapituły, do których zaprosiliśmy wybitnych profesorów, znawców poszczególnych dyscyplin nauki oraz osoby ze świata kultury, sztuki, mediów i biznesu, obdarzone powszechnym zaufaniem i szacunkiem.

KAPITUŁA I etapu PROFESORSKA: Ewa Bartnik (biologia), Grażyna Borkowska (filologie, literaturoznawstwo), Katarzyna Chałasińska-Macukow (fizyka), Henryk Domański (socjologia), Adam Frączek (psychologia i pedagogika), Tomasz Giaro (nauki prawne), Michał Kleiber (prezes PAN, nauki techniczne), Janusz Kramarek (archeologia, architektura), Jan Madey (matematyka, informatyka), Barbara Markiewicz (filozofia), Marcin Pałys (rektor UW, chemia), Zdzisław Pietrasik (filmo- i kulturoznawstwo), Aleksander Sieroń (medycyna), Maria Skoczek (geografia), Tomasz Szapiro (rektor SGH, ekonomia), Adam Szostkiewicz (religioznawstwo), Dorota Szwarcman (muzykologia), Wiesław Władyka (historia, nauki polityczne, medioznawstwo).

KAPITUŁA II etapu OBYWATELSKA: Jerzy Baczyński, Marek Belka (prezes NBP), Henryka Bochniarz (prezydent Konfederacji Lewiatan), Michał Boni (minister administracji i cyfryzacji), Stefan Bratkowski (publicysta, pisarz), Juliusz Braun (prezes TVP), Andrzej Klesyk (Prezes PZU), Marek Kondrat (aktor, przedsiębiorca), prof. Cezary Szczylik (szef Kliniki Onkologii Centralnego Szpitala Klinicznego MON), prof. Magdalena Środa (filozofka, publicystka), Sławomir Zagórski (biolog, doradca MNiSW), Krzysztof Zanussi (reżyser, scenarzysta, publicysta).

 

ARCHIWUM- z numeru 37.POLITYKI

13 edycja konkursu POLITYKI już okazała się szczęśliwa dla piętnastki młodych naukowców: wszyscy finaliści otrzymają po co najmniej 5 tys. zł. Pięcioro spośród nich zostało laureatami naszych Nagród Naukowych. Wręczymy im jednorazowe stypendia po 30 tys. zł.

Finalistów konkursu wyłania zbierająca się tradycyjnie z początkiem września Kapituła Profesorska. Choć ten doborowy klub działa w niemal niezmienionym od początku składzie, choć w rozwiązywaniu rozmaitych proceduralnych rozterek ma wprawę, a nasz konkurs nabrał już patyny, to jednak zawsze toczą się ożywione dyskusje. Ale taka jest – widać – natura rzeczy, gdy na jednej sali zasiądzie reprezentacja całego świata polskiej nauki i musi dokonać bardzo trudnego wyboru.

Każdy z członków jury na początku wakacji dostaje formularze zgłoszeniowe, by wybrać tych najlepszych spośród kilkudziesięciu kandydatów związanych z jego dyscypliną naukową. Ale dziś rzadko który ambitny adept nauki pozostaje na jednym tylko polu badawczym, wykorzystuje narzędzia jednej tylko dyscypliny naukowej. Czasem te wycieczki intelektualne prowadzą tak daleko od macierzystej gałęzi, że trudno rozstrzygnąć, czy ktoś porusza się jeszcze w dziedzinie nauk społecznych, czy jednak ścisłych (tak bywa z geografami czy ekonomistami). Podobne problemy pojawiają się na granicy nauk humanistycznych i społecznych (psychologia, filozofia, antropologia) czy nauk o życiu i nauk ścisłych (np. informatyka i medycyna).

To wzajemne przenikanie się dyscyplin otwiera całkiem nowe horyzonty przed nauką i uczonymi, sprawia, że staje się ona ciekawsza niż kiedykolwiek. Co nie zmienia faktu, że jury profesorskie ma nie lada ambaras, a zbierająca się z końcem września Kapituła Społeczna – ma problem jeszcze poważniejszy, bo z tej doborowej piętnastki, rekomendowanej przez uczonych, będzie musiała wybrać pięcioro laureatów. Takich, którzy zadali sobie najciekawsze pytania badawcze i podjęli najważniejsze wyzwania z punktu widzenia naszych czasów. I nie musi tu chodzić wyłącznie o rozwiązania technologiczne czy wynalazki dające się szybko wprowadzić do produkcji. Jak uczy doświadczenie poprzednich lat, równie ważne jest dziś na przykład poszukiwanie odpowiedzi na pytania etyczne, które przed ludzkością postawił rozwój medycyny. Równie pilne – badanie problemów ekonomicznych, klimatycznych, społecznych, jakie przyniosła globalizacja.

Rozstrzygnięcie powierzamy osobom kompetentnym i obdarzonym społecznym zaufaniem. W przekonaniu (by znów odwołać się do kilkunastoletniego doświadczenia), że większość laureatów to osoby, które szybko dadzą o sobie znać – błyskotliwą książką, ważnymi badaniami, umiejętnością konstruowania zespołów badawczych, talentem dydaktycznym, sztuką popularyzacji nauki. Szukamy osobowości nie tylko w sensie intelektualnym, ale też jako współczesnych, cennych wzorców na życie. 

 

Nagrody Naukowe Polityki – Finaliści 2013

 

NAUKI HUMANISTYCZNE

dr Grzegorz Piotr Ochała – Uniwersytet Warszawski oraz Uniwersytet Genewski – archeologia/historia sztuki

dr Mateusz Hohol – Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie oraz Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych – filozofia, kognitywistyka

mgr Eliza Kącka – Uniwersytet Warszawski – historia literatury

 

NAUKI SPOŁECZNE

dr Piotr Sorokowski – Uniwersytet Wrocławski – socjologia/psychologia

dr Katarzyna Anna Growiec – Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej – psychologia

dr hab., prof. nadzw. Łukasz Michał Delong – Szkoła Główna Handlowa – ekonomia

dr Paulina Święcicka – Uniwersytet Jagielloński – nauki prawne

 

NAUKI O ŻYCIU

dr n. wet. Magdalena Król – Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie – weterynaria

dr Renata Szymańska – Uniwersytet Jagielloński – biologia

dr Anna Grochot-Przęczek – Uniwersytet Jagielloński – biologia medyczna

dr n. med. Miłosz Jaguszewski – Gdański Uniwersytet Medyczny – medycyna

 

NAUKI ŚCISŁE

dr Jakub Franciszek Mielczarek – Uniwersytet Jagielloński – fizyka

dr Jan Jakub Paczesny – Polska Akademia Nauk – chemia

 

NAUKI TECHNICZNE

dr hab. inż. Maciej Boguń – Politechnika Łódzka – nauki techniczne

dr hab. inż. Piotr Faliszewski – Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie – informatyka 

 

Ostateczny werdykt ogłosimy podczas gali 20 października, a relację z uroczystości opublikujemy w POLITYCE 23 października.

Polityka 17-18.2012 (2856) z dnia 25.04.2012; Nauka; s. 114
Oryginalny tytuł tekstu: "Ci, którzy mądrze pytają"
Więcej na ten temat
Reklama

Czytaj także

Społeczeństwo

Jacy są nowi bohaterowie dziecięcej wyobraźni

Prof. Małgorzata Bogunia-Borowska, socjolog kultury, mówi o tym, jacy bohaterowie zamieszkują dziś dziecięcą wyobraźnię i jakie mają zadania do wykonania.

Ewa Wilk
10.12.2019
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną