Nauka

Oto jak tworzą się światy

Niezwykłe zdjęcia z kosmosu: Filary Stworzenia sfotografowane ponownie po 20 latach

Jedna z najbardziej intrygujących struktur Wszechświata odsłania swoje tajemnice.

To tzw. Filary Stworzenia, czyli część bardzo dobrze znanej mgławicy emisyjnej Orzeł, która leży w odległości 6,5 tys. lat świetlnych od Ziemi w konstelacji Wężownika. Jest ona też oznaczona symbolem M 16. Odkryto ją dawno temu, w połowie XVIII w, jednak sławę zyskała dopiero w 1995 r., kiedy kosmiczny teleskop Hubble’a wykonał jej dokładne zdjęcia. 

Przepiękne i niezwykłe formacje gazu oraz plazmy wkrótce stały się bardzo popularne, często pokazywane w telewizji, w filmach, trafiają nawet na T-shirty czy znaczki pocztowe. Hubble sfotografował Filary ponownie i o wiele dokładniej – dzięki zainstalowanej na nim w 2009 r. nowej kamerze Wide Field Camera 3. Te nowe ujęcia Filarów pokazano właśnie na 225. spotkaniu Amerykańskiego Stowarzyszenia Astronomicznego (AAS) w Seattle.

.NASA.

Nowe zdjęcia są tak dobre i dokładne, że szybko znalazły się na większości portali naukowych, a nawet stron znanych periodyków („Washington Post”). Filary to tylko część większej mgławicy emisyjnej Orzeł o rozmiarach 70 na 55 lat świetlnych. To trzy potężne kolumny gazu i pyłu, w których silne promieniowanie ultrafioletowe jest emitowane przez młode, bardzo gorące niebieskie gwiazdy. Są to obszary gwiazdotwórcze, co oznacza, że rodzi się w nich wiele nowych gwiazd – dlatego ciemne kształty świecą.

Dzięki nowym obserwacjom Hubble’a dowiadujemy się jednak, że Filary są również obszarami destrukcji. Gaz i pył Filarów są rozwiewane przez intensywną radiację młodych gwiazd i erodują pod wpływem potężnych wiatrów gwiazdowych. Dowodzą tego jasno-niebieskie otoczki wokół tych niezwykłych kształtów, które są mocno podgrzaną materią, wyparowującą w przestrzeń kosmiczną.

Obecnie teleskop Hubble’a, poza zdjęciami wykonanymi w świetle widzialnym, wykonał też ujęcia w podczerwieni, które więcej mówią o charakterze i genezie tych struktur. Otóż filary istnieją, ponieważ ich końce są bardzo gęste i zacieniają gaz rozwiewany poniżej przez aktywność wielu młodych gwiazd. Z kolei ta aktywność oświetla wodór, tlen i siarkę – główne składniki gazu Filarów. Znawcy uważają, że ich kształty będą się coraz bardziej zmieniać, aż w końcu nawet ulegną destrukcji.

Podobnych struktur, a wiec bogatych w nowe gwiazdy mgławic emisyjnych lub refleksyjnych (często mgławice posiadają podwójną naturę, czyli emisyjno-refleksyjną), jest w Drodze Mlecznej bardzo dużo i bardzo często przybierają one niezwykłe kształty. Filary Stworzenia z wielu względów są jednak niezwykłe – dlatego Hubble skierował na nie swoje oko jeszcze raz.

.NASA.
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Kraj

Fundusz Odbudowy. Po co lewicy romans z PiS?

Inicjatywa i sprawczość. Na dźwięk tych słów politycy polskiej opozycji tracą rozum. Nie tylko lewicy zresztą.

Łukasz Lipiński
27.04.2021
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną