Sir David Attenborough: Tyle jest jeszcze na świecie do odkrycia...
To wielki przywilej móc zobaczyć to wszystko, co ja zobaczyłem – mówi Sir David Attenborough, który świętuje w tym roku 90. urodziny. 11 maja dołączymy do POLITYKI jego miniserial przyrodniczy „Łowcy”.

8 maja Sir David Attenborough, najsłynniejszy twórca i prezenter programów przyrodniczych, będzie obchodził 90. urodziny. 11 maja dołączymy do POLITYKI jego miniserial przyrodniczy „Łowcy”. Wcześniej stacja BBC Earth wyemituje serię programów jego autorstwa (szczegóły na końcu tekstu).

David Attenborough był pierwszym człowiekiem, który wpadł na pomysł tworzenia telewizyjnych programów przyrodniczych i to on nadał im taki kształt, jaki znamy obecnie. Jego wizja ukształtowała nasze postrzeganie otaczającego świata, a rewelacyjne relacje, które przekazywał ze wszystkich zakątków naszego globu, miały fundamentalny wpływ nie tylko na stan naszej wiedzy na temat flory i fauny, ale także na wzrost świadomości o potrzebie ich ochrony.

.
mat. pr.

.

David odwiedził obydwa bieguny, był w każdej niemal dżungli i na każdej pustyni, filmując bogactwo zwierzęcego świata – od najmniejszych owadów po gigantyczne ssaki. Śmiało można stwierdzić, że nie ma na świecie drugiego człowieka, który dotarłby w tak wiele odległych zakątków w poszukiwaniu nowych gatunków motyli, ptaków i ssaków.

Miejsca, o których nikt nie miał pojęcia

„Zawsze lubiłem czytać o przyrodzie, od najmłodszych lat – mówi Attenborough. – Ale dopiero kiedy docieramy do miejsc, o których czytaliśmy, i zobaczymy te wszystkie stworzenia na własne oczy, zdajemy sobie sprawę, jak niesłychanie zróżnicowany i złożony jest nasz świat. W trakcie mojego życia, w czasie, gdy pracowałem w telewizji, nasze zrozumienie świata ogromnie się zmieniło. Tak wiele się nauczyliśmy. Ja dotarłem do miejsc, o których istnieniu mój dziadek nie miał nawet pojęcia. A to dopiero początek. Nadal tak wiele pozostaje do odkrycia, więcej, niż możemy sobie wyobrazić”.

David urodził się w Isleworth, w zachodnim Londynie, ale dorastał w Leicestershire. Tam spędził dzieciństwo, jeżdżąc na rowerze w poszukiwaniu skamielin i innych przyrodniczych okazów. Jego ojciec, dyrektor University College na Uniwersytecie Leicester, namówił syna, by ten postarał się o stypendium na wydziale zoologii Uniwersytetu w Cambridge. Ta właśnie decyzja wyznaczyła drogę kariery Davida.

„Nie byliśmy bogaci – mówi David – ale moje dzieciństwo było bardzo szczęśliwe i wypełnione miłością. Ojciec był wykładowcą języka angielskiego, więc nie znał się na tym, co mnie interesowało, ale wiedział, że nauka to nie tylko czytanie i poznawanie odpowiedzi na pytania egzaminacyjne. Wiedział, że trzeba wyjść poza szkolne mury i samemu poszukać odpowiedzi. I do tego właśnie zachęcał swoich synów”.

Ważną rolę w życiu Davida odegrał czas, w którym przyszło mu żyć. Urodził się za późno, by zostać wcielonym do wojska podczas drugiej wojny światowej. W 1947 roku zaciągnął się natomiast na dwa lata do marynarki.

„Nigdy nie musiałem zabijać – mówi – i byłem za to wdzięczny losowi”.

Po powrocie z wojska David pracował przez krótki czas w branży wydawniczej, ale było to dla niego zbyt „nudne”, zgłosił się więc do BBC, ubiegając się o pracę producenta radiowego. Pracy nie dostał, ale jak sam tłumaczy, „napisano do mnie z informacją, że mają tu coś nowego, co się nazywa telewizja, i czy byłbym zainteresowany? Więc zamiast do radia poszedłem do telewizji”.

To kolejny przykład tego, jak splot okoliczności historycznych wpływał na losy Davida. Praca w BBC w okresie narodzin telewizji, a także pojawienie się komercyjnych linii lotniczych, to dla niego możliwość realizowania swojej największej pasji – podróży zagranicznych i produkcji dokumentalnych filmów przyrodniczych.

Przyrodnik bez przypadku

Jak sam przyznaje, „nie ma wątpliwości, że moje życie potoczyłoby się zupełnie inaczej, gdyby pewne rzeczy nie wydarzyły się wtedy, kiedy się wydarzyły. Byłem świadkiem ogromnych zmian. Myślę, że trzeba mieć na tyle rozumu, żeby wykorzystać szansę, gdy się pojawia. Zmiany, jakie zaszły w trakcie mojego życia, były ogromne – od świata bez telewizji, przez kolorową telewizję po telewizję 3D. Co chwila otwierały się jakieś drzwi, a ja przez nie przechodziłem”.

.
Dwayne Senior/Eyevine/EAST NEWS

.

Jednak stwierdzenie, że to, co osiągnął David, było tylko dziełem przypadku, jest zbyt dużym uproszczeniem. Był on przede wszystkim wizjonerem, który skutecznie realizował swoje zawodowe marzenia.

Pierwszym rewolucyjnym pomysłem Davida było stworzenie programu przyrodniczego pod tytułem „ZooQuest”. Towarzyszył on w nim dyrektorowi londyńskiego zoo w podróży, której celem było odkrycie i sprowadzenie do ogrodu zoologicznego nowych gatunków zwierząt. W tamtych czasach była to powszechnie stosowana praktyka, a dla telewizji BBC pomysł był fascynujący, gdyż pozwalał pokazać dzikie zwierzęta w ich naturalnym środowisku. W 1954 roku odbyła się pierwsza wyprawa do Afryki, a później do Indonezji i Ameryki Południowej.

Prezenterem programu miał być szef oddziału gadów londyńskiego zoo, Jack Lester, ale w trakcie filmowania Jack zachorował i David zmuszony był zająć jego miejsce.

Jak mówi, „serial bardzo się udał. Mieliśmy świetną widownię i doskonały odzew. Jack poważnie się rozchorował i musiał wracać do domu, zmuszony więc byłem przejąć pałeczkę. To była doskonała okazja i nie mogłem jej nie wykorzystać. Jack niestety później zmarł i od tego czasu ja przejąłem jego rolę”.

Dla młodego chłopaka skromnego pochodzenia, który rzadko wyjeżdżał na wakacje, a już na pewno nie poza Europę, rola nieustraszonego odkrywcy była nie lada wyzwaniem. W tamtych czasach ograniczenia budżetowe i technologiczne sprawiały, że ekipa filmowa nie mogła wyjeżdżać po kilka razy w jedno miejsce i spędzać tam po kilka dni. David wraz z kamerzystą musieli czasem siedzieć w dziczy nawet cztery miesiące, w samotności filmując życie toczące się w dżunglach i na odległych pustkowiach.

Świat zmienia się nie do poznania

Podróż do Sierra Leone w zachodniej Afryce, gdzie kręcony był pierwszy program, zajęła im 24 godziny – z noclegiem w Casablance, która wydała się Davidowi niezwykle egzotyczna.

Co nowego w nauce?

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną