Przyszła przeszłość
Jak Duńczycy dbają o zabytki. Nie o wszystkich kartach swojej historii chętnie mówią
W Roskilde właśnie zaczyna się jedno z ciekawszych przedsięwzięć konserwatorskich w Europie. Pięć wikińskich statków wydobytych z dna fiordu lada moment opuści otwarte w 1969 r. modernistyczne muzeum, ponieważ światło wpadające przez przeszklenia szkodzi zakonserwowanemu drewnu, a stojącemu nad wodą budynkowi coraz bardziej zagrażają sztormy i podnoszący się poziom morza. Już ruszyła przebudowa starej hali, ale ponieważ zdążyła stać się zabytkiem, Duńczycy planują jej unowocześnienie, zachowując 90 proc. betonu i 80 proc. cegieł.
To modelowy przykład duńskiego podejścia do zabytku i przeszłości. Podczas gdy konserwatorzy na całym świecie się zastanawiają, czy odbudowywać zniszczone budowle, pozostawiać je jako romantyczne ruiny czy może współczesną architekturą dopisywać do nich kolejne rozdziały, Duńczycy od dawna wybierają tę trzecią możliwość. To, co dziś robią z Muzeum Łodzi Wikińskich w Roskilde, jest kolejną odsłoną sposobu myślenia o zachowaniu zabytków i o roli przeszłości we współczesnym świecie.
Czytaj też: Dania: projekt szczęście. Jaką cenę płaci za społeczny spokój? Pocztówka „Polityki”
Baśń o ruinie z przyszłością
W połowie XIII w. na granicy Królestwa Danii i księstwa Szlezwiku król Krzysztof I wzniósł Twierdzę Koldinghus. Kilkaset lat była jedną z ważniejszych rezydencji duńskich monarchów, dopóki w marcu 1808 r. stacjonujący na zamku żołnierze nie zaprószyli ognia. W ciągu kilku godzin twierdza zamieniła się w ruinę. Przez 170 lat dyskutowano, co z nią zrobić, aż zdecydowano się na projekt Inger i Johannesa Exnerów, którzy niezwykle udanie pokazali, jak kolejne epoki dopisywały nowe rozdziały do tego miejsca.