Polska gospodarka 2013 - damy radę?

Czy jest się czego bać?
Według prognozy MFW na 2013 r., Niemcy, Francję i Wlk. Brytanię czeka symboliczny wzrost. Kraje południa strefy euro toną w recesji. Z trudem radzi sobie Europa Środkowo-Wschodnia. Na tym tle Polska wygląda nieźle. Niestety, to umiarkowany powód do radości.
Szykuje nam się wyjątkowo trudny gospodarczo rok. To będzie kolejna odsłona globalnego kryzysu trwającego od pięciu lat i zapowiadającego się na wiele następnych.
Marek Sobczak/Polityka

Szykuje nam się wyjątkowo trudny gospodarczo rok. To będzie kolejna odsłona globalnego kryzysu trwającego od pięciu lat i zapowiadającego się na wiele następnych.

Prognozowany 2-proc. wzrost PKB to jak na polskie potrzeby mało. Ponieważ nasza gospodarka wciąż ma jeszcze spore rezerwy wzrostu wydajności pracy, które przedsiębiorstwa skrzętnie wykorzystują (zwłaszcza wtedy, gdy sytuacja na rynku jest trudna), miejsc pracy przybywa nam tylko wówczas, gdy tempo wzrostu PKB przekracza 3–4 proc. Przy takim tempie rozwoju, jakiego oczekujemy w 2013 r., słabemu wzrostowi PKB będzie prawdopodobnie towarzyszył wzrost bezrobocia. Poza tym także ta 2-proc. wysokość naszego wzrostu gospodarczego w żadnym razie nie jest gwarantowana. Wystarczy, że sytuacja w Europie Zachodniej – a zwłaszcza w Niemczech – ułoży się gorzej od założeń, a w Polsce będzie podobnie.

Jest też możliwe, że wzrost produkcji nastąpi przy jednoczesnym wyraźnym spadku krajowego popytu (za wzrost PKB w 2009 r. odpowiadała poprawa salda handlu zagranicznego, a zwłaszcza ograniczenie przez Polaków zakupów towarów z importu). A skoro tak, to ludzie będą przede wszystkim zwracali uwagę na swoje wolno rosnące dochody, a nie na publikowane przez GUS dane o wzroście produkcji.

Statystyka może więc łatwo rozminąć się z powszechnymi odczuciami: na papierze recesji może nie być, w głowach ludzi niestety tak. I nie jest to wcale dowód na to, że statystyka kłamie, ale, że miernik PKB nie zawsze idzie w parze ze wzrostem dobrobytu.

Recesja z importu

Szykuje nam się więc wyjątkowo trudny gospodarczo rok. To będzie kolejna odsłona globalnego kryzysu trwającego od pięciu lat i zapowiadającego się na wiele następnych. Nie powinniśmy z tego powodu mieć do siebie pretensji: ten kryzys wziął się z kredytowego szaleństwa, w które wpadły najwyżej rozwinięte kraje Zachodu. A za jego specyficzną, europejską odsłonę, z którą mamy obecnie do czynienia, odpowiadają przede wszystkim kraje starej Unii, które źle wprowadziły w życie mechanizmy funkcjonowania strefy euro.

Przez pierwsze 8 lat istnienia w strefie euro trwała nieustająca fiesta. Najbardziej rozrzutne narody zadłużały się, korzystając z nieskrępowanego dostępu do wspólnego europejskiego rynku finansowego, zakładając, że UE oraz EBC w jakiś sposób zagwarantują rolowanie rosnących długów. Kiedy wyszło na jaw, że wcale tak nie jest, wybuchła panika. Kolejne rządy krajów Południa stanęły na skraju bankructwa i zostały zmuszone do drastycznych oszczędności. Przerażeni wizją utraty części majątku, obciążeni nadmiernym zadłużeniem zachodnio­europejscy konsumenci zaczęli ciąć swoje wydatki.

Pesymizm ogarnął firmy, które nie widząc perspektyw wzrostu popytu wycofały się z inwestycji. A ponieważ jednocześnie żadne pozytywne sygnały nie nadeszły zza Atlantyku, gdzie USA również zmagają się z problemami nadmiernego zadłużenia – strefa euro weszła w recesję. I to taką, z której nie wiadomo, jak szybko się wygrzebie. Optymiści twierdzą, że za 2–3 kwartały, ale żadnych dowodów nie mają.

Co gorsza, również w finansach strefy euro mogą czyhać pułapki. Problem zagrożenia niewypłacalnością krajów Południa wcale nie został rozwiązany. Gdyby do czegoś takiego doszło, w 2013 r. ponownie może wybuchnąć rynkowa panika. Co ciekawe, zazwyczaj bardziej bolesna w skutkach dla walut krajów pozostających poza strefą euro niż dla samego euro.

 

Czytaj także

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną