Co kiełkuje w głowach prawicowo zaangażowanych

Kraj drugiego obiegu

Powiększ„Polska drugiego obiegu napawa się swoją wyższością i jednocześnie radykalizuje”.

Powiększ„Polska alternatywna – wyrosła z Prawa i Sprawiedliwości i z jego kolejnych klęsk wyborczych – nadal jest z tą partią związana najbliżej, choć zaczyna stwarzać wrażenie, że żyje już coraz bardziej swoim życiem”.

Czytaj także

• Smoleńsk: nowe fakty, te same interpretacje

  Konferencja prasowa prokuratury wyjaśniającej smoleńską katastrofę nie rzuciła nowego światła na...

• 10 mitów polskiej polityki

  Nie wiadomo, skąd się wzięły, ale są powtarzane jako pewniki, zaklęcia czy przestrogi. Niby...

• Gdzie się dziś czai zło

  Biblijny wąż wypełzł z raju. Nasłuchaliśmy się w ostatnich miesiącach z ambon i portali o diable i...

• Unijne fobie i kompleksy polskiej prawicy

  Okrzyki na temat zagrożonej polskiej niepodległości brzmią jak majaczenia. Ale ma to swój cel:...

Polska drugiego obiegu to pojęcie używane dzisiaj w środowiskach konserwatywnych i katolickich zupełnie naturalnie, podobnie jak „naród wewnętrzny”, a więc patriotyczny rdzeń, niejako naród właściwy, który, choćby w mniejszości, przechowuje w depozycie największe polskie wartości. I trwa tam teraz ożywiona dyskusja: czy da się zbudować alternatywną Polskę bez żadnego związku z rządzącym reżimem, czy też jednak (jak twierdzą „kolaboranci”) należy trwać w rozmaitych instytucjach, trzymać dzielnie przyczółki i nie unosić się w każdej sytuacji honorem, gdyż zwolennicy III RP to wykorzystują do rugowania patriotów z wszelkich miejsc. Zwolennicy teorii nieskalanej i niezłomnej, zamkniętej twierdzy – nazwijmy ich „izolacjonistami” – mają swoje argumenty: z reżimem Tuska współpraca jest nie tylko niemożliwa, ale wręcz niemoralna. Każdy kompromis ze zdrajcami byłby zdradą.

Jednak część prawicowych komentatorów zarzucała na przykład autorce filmu „Przebudzenie” (wokół katastrofy smoleńskiej), publicystce „Gazety Polskiej” Joannie Lichockiej, że zrobiła piękny, wzruszający film, ale skierowany tylko do publiczności i tak już przekonanej do PiS, Macierewicza i poglądów z tego kręgu, że nie próbowała nawiązać kontaktu z co mniej zatwardziałymi lemingami, czyli z bezrefleksyjnymi, zmanipulowanymi zwolennikami Platformy i jej wizji świata. Uważali, że autorka niepotrzebnie lekceważy odbiorców spoza kręgu smoleńskiego, że to sprzyja zamknięciu i nie wróży sukcesów wyborczych.

Nie pobrudzić się

Kolaboranci mają o Tusku i III RP zdanie tak samo złe jak izolacjoniści, ale nie mogą się pogodzić z trwałą niezdolnością PiS do wygrania wyborów. Są przekonani, że wszystkie racje: moralne, ludzkie, polityczne i historyczne, są oczywiście po stronie, najogólniej biorąc, Jarosława Kaczyńskiego, ale pozostaje kwestia taktyki – nie należy bojkotować III RP w całości, ponieważ państwo jest mimo wszystko tylko jedno; nie uda się zbudować innej Polski obok istniejącego systemu, trzeba po kawałku przejmować to, co jest, poszerzać – jak w PRL – obszar wolności.

Izolacjoniści mają inne podejście taktyczne. Podkreślają, że jest 250 klubów „Gazety Polskiej”, są media o. Rydzyka, jest sprzyjająca konserwatystom instytucja finansowa (SKOK, powstała nawet strona internetowa, firmowana przez Kasy Stefczyka, gdzie można znaleźć wiele właściwych treści), jest uświadomiona ideowo profesura, są artyści, sprzyjający biskupi, jest praktycznie przejęte Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, a także nowo powstała Obywatelska Komisja Etyki Mediów, jest własna wersja katastrofy smoleńskiej, gdzie nie było „pancernej brzozy”, ale dwa wstrząsy, które strąciły samolot. Ukształtował się więc nowy „archipelag polskości”, który poza systemem jest zalążkiem nowej Polski, tej prawdziwej, narastającej od dołu. I tak jak Polacy potrafili pod zaborami (padają takie metafory i porównania) iść długą drogą do niepodległości, a potem powtórzyli ten marsz w PRL, tak i dzisiaj z niej nie zejdą. Lepiej zatem utrzymywać zupełną osobność, nie zgadzać się na żadne układy, aby potem mieć czysty mandat do przejęcia przewodnictwa nad narodem.

To starcie racji wciąż widać w żywej dyskusji prawicowych blogerów, choćby na temat tego, co powinni byli zrobić dziennikarze „Rzeczpospolitej” po zmianie wydawcy. Jedni namawiali czołowych publicystów gazety, aby natychmiast opuścili pokład i dali tym świadectwo niezłomności, ale inni gorąco przekonywali, aby zostali, sami nie odchodzili, nie ułatwiali życia nowym władzom spółki. Najwyżej ich wyrzucą i jeszcze raz kłamliwy system pokaże swoją prawdziwą twarz.

W tę dyskusję, dość nieoczekiwanie, włączona została nawet postać zmarłego niedawno Vaclava Havla. Część prawicowych komentatorów zaczęła przeciwstawiać model opozycyjności, jaki przyjął były prezydent w komunistycznej Czechosłowacji, temu, który ich zdaniem dominował w Polsce. A więc Havel nie szedł na żadne kompromisy, kierując się potęgą moralnego smaku, „siłą bezsilnych”, a Polska opozycja demokratyczna (i jej okolice) jednak na kompromisy szła, w kulturze, nauce, życiu publicznym. Dlatego – słyszymy – po demokratycznym przełomie w Czechosłowacji zerwanie z komunistycznym systemem mogło być bardziej radykalne niż w Polsce, gdzie opozycja uwikłała się w rozmaite zależności i zobowiązania.

Dyskusja o Havlu była o tyle istotna, że wiąże się ze stanem umysłu części polskiej prawicy, gdzie „reżim Tuska” już wprost porównuje się do PRL: monopol władzy, cenzura, wyrzucanie z pracy za poglądy, inwigilacja, wspólne knowania z Rosjanami, zagarnięcie mediów, kłamstwo smoleńskie na wzór katyńskiego i tak dalej. Przykład Havla, którego osoba dotąd nie zdawała się polskiej konserwatywnej prawicy zbyt bliska, nagle staje się istotny na zasadzie analogii.

Jeśli zatem dzisiaj zwolennicy otwierania patriotycznego getta uważają, że da się z III RP w jakiś ograniczony sposób współpracować, to niechże wiedzą, że grozi im za tę kolaborację jeśli nie wyklęcie, to co najmniej los dawnej opozycji z lat PRL. Moralnie i faktycznie uwikłają się w reżim, pobrudzą się, wejdą w zależności, a wtedy zwycięstwo patriotów, które kiedyś, po „przebudzeniu”, musi w końcu nastąpić, nie będzie pełne, bo skażone wcześniejszym kompromisem ze znienawidzonym wrogiem. Dlatego lepiej wybrać drogę moralnej wyniosłości, niewchodzenia w żadne układy, gardzenia antychrześcijańskim „motłochem”, „młodymi z wielkich miast”, „biurową klasą średnią”.

Grupa rekonstrukcyjna

Trwa jakiś dziwaczny spektakl, przypominający modne od pewnego czasu rekonstrukcje historyczne. Legalnie wydawane książki udają wydawnictwa bezdebitowe, a gazety podziemną bibułę, zwalniani z powodów ekonomicznych dziennikarze udają, że za niepokorność objęci zostali zakazem pracy, aresztowani kibole chcą uchodzić za więźniów politycznych, politycy mówią o zagrożeniu życia, o likwidowanej suwerenności, a demokratycznie wybrana do władzy partia ma robić za PZPR. Nie można wykluczyć, że ten niezdarny teatr może być dla jakiejś publiczności atrakcyjny.

Wydawałoby się, że porównywanie demokratycznego kraju Unii Europejskiej do komunistycznej satrapii jest takim absurdem, że już na wstępie nie wartym w ogóle rozważania. Ale tak nie jest, bo ten absurd obrasta w instrumenty i medialne możliwości. Duża część przestrzeni publicznej jest wypełniona właśnie takimi poglądami, wyrażanymi w różnym stopniu ostrości, ale zmierzającymi w jednym kierunku. Zwłaszcza izolacjoniści, ale także w dużej mierze ci, którzy bez entuzjazmu podchodzą do idei drugoobiegowej Polski, zgodnie uważają dzisiejszy system władzy za w zasadzie niedemokratyczny, a zatem niezobowiązujący do lojalności.

Polska drugiego obiegu napawa się swoją wyższością i jednocześnie radykalizuje. Może to ją oddala na razie od wyborczego sukcesu, ale jednocześnie powoduje, że po ewentualnym zwycięstwie rewolucja będzie jeszcze ostrzejsza od tej, którą na Węgrzech zrobił premier Orbán. Prawdziwy monopol władzy i większość pozwalającą na zmianę ustroju, jakie ma tam Fidesz, budzi w polskiej prawicy entuzjazm.

Polska alternatywna – wyrosła z Prawa i Sprawiedliwości i z jego kolejnych klęsk wyborczych

[pełna treść dostępna dla abonentów Polityki Cyfrowej]

Poleć stronę

Od: podaj swój e-mail

Do: podaj e-mail adresata

Możesz dopisać wiadomość: