Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Niezbędnik

Mowa liturgii

Miniaturowy Koran, XVII-XVIII w. Miniaturowy Koran, XVII-XVIII w. AKG / East News
Religie miały silny wpływ na rozwój, przetrwanie, a nawet odrodzenie języków. Ukształtowały też specyficzne formy języka liturgicznego.
Inskrypcja wczesnoaramejska, IX w. p.n.e.AKG/East News Inskrypcja wczesnoaramejska, IX w. p.n.e.

Czym jest język liturgiczny? Najprostsza odpowiedź brzmi: to język używany podczas oficjalnych obrzędów i ceremonii odprawianych w religijnych wspólnotach. Rytuały takie w naszym kulturowym kręgu nazywamy zwykle – od czasów hellenistycznych – liturgią (w starogreckim: czynności publiczne), choć owo słowo dla wyznawców przynależących do różnych religijnych tradycji z pewnością tego samego nie oznacza.

Określenie język liturgiczny bywa zresztą dość mylące. Kult religijny nie polega przecież tylko na wypowiadaniu słów. Mowa czy też ekspresja werbalna to zdaniem uczonych liturgistów tylko jeden ze składników języka liturgicznego. Do innych należą m.in. gesty, szaty i przedmioty, śpiew i muzyka towarzyszące rytuałom, a także ukształtowanie rytualnej przestrzeni (w świątyni i poza nią) oraz obecne w kulcie symbole. Wszystko to również składa się na język liturgiczny.

W odczuciu wyznawców mowa używana w kulcie powinna mieć charakter szczególny, nawet jeśli leksyka i gramatyka stosowane w religijnych obrzędach przynależą do systemu języka, którym wyznawcy posługują się na co dzień. Odmienność języka liturgicznego od mowy codziennej polegać miałaby na jego podniosłości czy hieratyczności, ale wierni różnych religii za najważniejszy często uważają jeszcze inny aspekt.

Od wieków w obrębie wielkich monoteizmów: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu, funkcjonuje pojęcie języka świętego czy też sakralnego. Mianem takim określa się często język, w którym spisano księgi zawierające objawienie Boga. Niektórzy wyznawcy wspomnianych religii wierzyli i wierzą, że księgi te spisane zostały wręcz pod boskie dyktando. Dla najmłodszej ze wspomnianych monoteistycznych tradycji – islamu charakterystyczne jest przekonanie, że Koran objawiany był partiami prorokowi Muhammadowi przez archanioła Dżibrila (czyli znanego z Biblii archanioła Gabriela).

Niezbędnik Inteligenta „O języku” (100060) z dnia 23.10.2012; JĘZYK W KULTURZE; s. 66
Reklama