Derywaty kredytowe

DERYWATY KREDYTOWE - derywaty, inaczej instrumenty pochodne, to produkty finansowe, których wartość wynika z innego dobra. Pierwsze derywaty, tzw. kontrakty terminowe, zostały wymyślone dla rolników, by zabezpieczyć ich przed wahaniami cen zbóż - gwarantowały kupno w określonym momencie przyszłości po określonej cenie. Z czasem kontrakty rozszerzono na wszelkie rodzaje surowców, a także waluty i papiery wartościowe, a derywaty stały się ulubionym narzędziem spekulacji. Rodzajem derywatu są również opcje walutowe, z powodu których bankrutują dziś niektóre polskie firmy.

Zapalnikiem kryzysu finansowego były instrumenty pochodne oparte na kredytach, tzw. skolateralizowane obligacje dłużne (CDO). Amerykańskie banki inwestycyjne odkupywały od hipotecznych pule kredytów, siekały je, a następnie składały w pęczki według stopnia ryzyka. Przemieszanie kredytów miało uchronić inwestorów przed skutkami pojedynczego bankructwa, a jako dodatkowe zabezpieczenie bankierzy wymyślili polisy na taki wypadek (CDS).

Pomyślane pierwotnie jako sposób na upłynnienie dobrych wierzytelności, pod koniec boomu hipotecznego CDO zaczęły służyć do pozbywania się z ksiąg złych kredytów, udzielanych osobom niezdolnym do ich spłacenia. Banki inwestycyjne zarobiły krocie na sprzedaży derywatów żądnym zysku inwestorom, eksportując przy okazji problem poza Amerykę. Z kolei najwięcej CDS wyemitowała grupa AIG, do niedawna największy, dziś już znacjonalizowany, ubezpieczyciel w USA.