Jak postrzegamy czas w różnych częściach świata?
Różnimy się czasem
Rozmowa z psychologiem społecznym Robertem Levine’em o tym, że Polacy żyją wolniej od Francuzów, ale szybciej niż Amerykanie – i co z tego wynika.
Nowy Jork. Im większe miasto, tym większy pęd jego mieszkańców.
Mitchell Funk/Getty Images

Nowy Jork. Im większe miasto, tym większy pęd jego mieszkańców.

Rio de Janeiro. W Brazylii życie toczy się wolno i leniwie, tak jak w innych krajach o gorącym klimacie.
Emmanuel Aguirre/Getty Images

Rio de Janeiro. W Brazylii życie toczy się wolno i leniwie, tak jak w innych krajach o gorącym klimacie.

Robert Levine - profesor psychologii społecznej na California State University.
Archiwum

Robert Levine - profesor psychologii społecznej na California State University.

Mariusz Herma: – Mierzy pan tempo życia w różnych krajach. Jak się to robi?
Robert Levine:
– Potrzebujemy wskaźników, które oddadzą ogólne tempo życia mieszkańców danego kraju i pozwolą porównać je z obywatelami innych państw. Jak szybko ludzie się przemieszczają? Jak długo trwa załatwianie podstawowych spraw w urzędach czy sklepach? Podczas moich badań mierzyliśmy, ile czasu mieszkańcom danego kraju zajmuje przebycie 100 m. Albo zakupienie znaczka pocztowego. Sprawdzaliśmy precyzję zegarów w lokalnych bankach. A jeszcze przed rozpowszechnieniem się telefonów komórkowych przyglądaliśmy się popularności zegarków na rękę.

Tego rodzaju badania wymagają oczywiście ostrożności. Bo na przykład życie w Zambii jest powolne, ale w stolicy Lusace przechodnie nieustannie biegają – z obawy przed kieszonkowcami. Z kolei były dyktator sąsiedniego Malawi zakazał kiedyś zegarom pokazywania niewłaściwego czasu. Te niedokładne miały być usunięte lub zasłonięte. W badaniach musieliśmy też zadbać o podobne warunki pomiaru. Dokonywaliśmy ich w ścisłych centrach miast, tylko w godzinach pracy i tylko w bezdeszczowe letnie dni.

W których krajach życie okazało się najszybsze?
Przede wszystkim w Europie Zachodniej. Wśród ponad 30 krajów objętych naszym badaniem na czele znalazły się Szwajcaria, Niemcy oraz Irlandia. Niewiele mniej spieszą się ludzie w rozwiniętych regionach Azji: w Japonii czy Hongkongu. Choć stopniowo doganiają ich teraz Chińczycy z dużych metropolii. Najwolniej życie toczy się tymczasem w Brazylii, Indonezji i Meksyku. Sfrustrowani amerykańscy biznesmeni często narzekają na lekceważący stosunek tych ostatnich do ściśle obowiązujących, jak sądzą, terminów.

A Polska?
Obserwacji dokonywaliśmy w Warszawie, Lublinie, Poznaniu, Łodzi. Wynika z nich, że znajdujecie się mniej więcej w jednej trzeciej stawki: żyjecie nieco wolniej od Francuzów i Holendrów, a trochę szybciej niż Amerykanie czy mieszkańcy Tajwanu. Imponująca była precyzja polskich zegarów, porównywalna z japońskimi. I dosyć szybko chodzicie, w tempie podobnym do Szwedów i Greków.

Co to oznacza? Po co w ogóle mierzyć tempo życia całego społeczeństwa?
Bo wiąże się ono bezpośrednio z fizyczną, psychiczną i społeczną kondycją jednostek. Mieszkańcy „szybkich” regionów bardziej narażeni są na choroby serca – częściej zresztą palą. Zarazem mniej skłonni są pomóc obcemu, który znalazł się w potrzebie. Uważają się za to za relatywnie szczęśliwszych. W krajach o wyższym tempie życia znacznie prężniej funkcjonuje też gospodarka. I vice versa: dynamiczne gospodarki przykładają większą wagę do czasu, skłaniają więc do pośpiechu. Mamy tu zapewne do czynienia z wzajemnym oddziaływaniem. Zgodnie z intuicją: im większe miasto, tym większy pęd jego mieszkańców.

W Ameryce przeprowadzono kiedyś badanie, w którym obserwowano dzieci towarzyszące rodzicom podczas zakupów w miastach różnej wielkości. Dzieci z dużych aglomeracji poruszały się niemal dwukrotnie szybciej niż ich rówieśnicy z małych miejscowości. Ci drudzy częściej zatrzymywali się przy półkach i brali do rąk produkty. Wreszcie znacznie wolniej żyje się w krajach o gorącym klimacie. Wszystkie kraje z końca naszej klasyfikacji – oprócz wspomnianych także Jordania, Syria czy Salwador – znajdują się w strefie tropikalnej lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie.

Czytaj także

Trendy, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj