Archiwum Polityki

Tron przy ołtarzu

Przed 25 laty zmarł generał Francisco Franco Bahamonde. System stworzony przez niego okazał się najdłużej istniejącą dyktaturą na zachód od Łaby. Była to dyktatura zdolna do zadziwiającej wewnętrznej ewolucji – od masowych represji i odwoływania się do faszystowskich wzorów, po rządy katolickich technokratów, którzy stworzyli autorytarne państwo dobrobytu i dokonali modernizacji Hiszpanii, wydatnie zmniejszającej dystans od wieków dzielący ten kraj od europejskiej elity.

Frankizm wyłonił się z wojny domowej lat 1936–1939, najważniejszego doświadczenia XX-wiecznej Hiszpanii, ale także jednego z tych konfliktów, które miały największy wpływ na spory ideowe i polityczne naszej epoki, do dziś odzywające się echem w wielu europejskich krajach, nie wyłączając Polski. W lipcu 1936 r. przeciwko centrolewicowej koalicji Frontu Ludowego wystąpiła hiszpańska armia, popierana przez większą część prawicowych ugrupowań, oskarżających rząd o anarchizację kraju i sprzyjanie rewolucyjnemu ekstremizmowi.

Polityka 50.2000 (2275) z dnia 09.12.2000; Historia; s. 80