Niezbędnik

Studium przypadku. USA: już plutokracja?

Czy demokracja amerykańska jest na zakręcie?

Banknot dwudolarowy – Thomas Jefferson podpisuje Deklarację Niepodległości. Banknot dwudolarowy – Thomas Jefferson podpisuje Deklarację Niepodległości. Alamy Stock Photo / BEW
Amerykańska demokracja – jeden z najbardziej udanych ­eksperymentów politycznych w historii świata – przechodzi właśnie swój najtrudniejszy test.

Amerykański model władzy istotnie różni się od demokratycznych ustrojów w większości krajów Europy. Twórcy konstytucji USA położyli szczególny nacisk na check-and-balance, mechanizm wzajemnej kontroli i równoważenia się wszystkich instytucji państwa, aby nie dopuścić do nadmiernej dominacji jednej z nich. W Europie też obowiązuje zasada trójpodziału władz – wykonawczej, ustawodawczej i sądowniczej – ale jedna z dwóch pierwszych zwykle mocniej dzierży ster rządzenia.

W USA w sprawach krajowych prezydent niewiele może bez zgody Kongresu.