Pomocnik Historyczny

Niziołki na Wawelu

Moda na karły przywieziona przez Bonę

Karlica, fragment fresku Andrei Montegni z pałacu Gonzagów w Mantui, XV w. Karlica, fragment fresku Andrei Montegni z pałacu Gonzagów w Mantui, XV w. Bridgeman/Photopower
Renesansowy dwór lubił wszystko, co ­nieznane lub odbiegające od normy, stąd moda na trzymanie karłów.

Na liście płac. Swoim wyglądem intrygowali i śmieszyli, traktowano ich jak kurioza. Jednak spora część z nich stawała się cenionymi współpracownikami, a niektórzy nawet powiernikami monarchów i bliskimi im osobami.

Słowo karzeł (karle, karel, najpewniej pochodzenia czeskiego) pierwszy raz w źródłach polskich pojawiło się w 1459 r. Starano się zastąpić je rodzimymi określeniami, z których najpopularniejsze były: niedorostek, guz, pieniek czy piędzimężyk. Pierwsza informacja o karłach na dworze Jagiellonów pochodzi z lat 70.