Pomocnik Historyczny

„Strategie obrazowe”

Jak prezentowano monarchów w sztukach wizualnych

Jagiełło klęczy podtrzymywany przez św. Mikołaja, fresk w kaplicy Trójcy Świętej na zamku w Lublinie, 1418 r. Jagiełło klęczy podtrzymywany przez św. Mikołaja, fresk w kaplicy Trójcy Świętej na zamku w Lublinie, 1418 r. Tomasz Rytych / Reporter
Propagandowe wizerunki władzy.
Od góry i od lewej: Zygmunt I Stary, Bona Sforza, Zygmunt II August, Elżbieta Habsburżanka, Barbara Radziwiłłówna, Katarzyna Habsburżanka, Izabela Jagiellonka, Katarzyna Jagiellonka, Zofia Jagiellonka, Anna Jagiellonka. Miniaturowe portrety Lucasa Cranacha Młodszego, 1556 r.Bridgeman/Photopower Od góry i od lewej: Zygmunt I Stary, Bona Sforza, Zygmunt II August, Elżbieta Habsburżanka, Barbara Radziwiłłówna, Katarzyna Habsburżanka, Izabela Jagiellonka, Katarzyna Jagiellonka, Zofia Jagiellonka, Anna Jagiellonka. Miniaturowe portrety Lucasa Cranacha Młodszego, 1556 r.

Więcej niż podobizna. Portret władcy nie był po prostu podobizną. Odgrywał kluczową rolę w podkreślaniu godności królewskiej i wielkoksiążęcej. Badacze zajmujący się kulturą schyłku średniowiecza i początków epoki nowożytnej mówią o strategiach obrazowych, czyli zróżnicowanych formach propagandy wizualnej służących gloryfikowaniu i głoszeniu chwały monarchii. Dopiero ok. 1300 r., gdy Europa stała się polem wojny na wizerunki między papieżem Bonifacym VIII a królem Francji Filipem IV Pięknym, do rozpowszechnionych w średniowieczu atrybutów władzy (insygnia, strój, herby) dołączyło pewne podobieństwo rysów twarzy na portretach najwyższych dostojników.