Pomocnik Historyczny

83. Zmiany 1989 r. – zasługa społeczeństwa polskiego czy Michaiła Gorbaczowa?

83. Zmiany 1989 r. – zasługa społeczeństwa polskiego czy Michaiła Gorbaczowa?

Michaił Gorbaczow podczas wizyty w Polsce w 1988 r. oglądał wystawę piśmiennictwa politycznego w Sejmie. Michaił Gorbaczow podczas wizyty w Polsce w 1988 r. oglądał wystawę piśmiennictwa politycznego w Sejmie. PAP
Plakat wyborczy Solidarności zaprojektowany przez Tomasza Sarneckiego na wybory 4 czerwca 1989 r.EAST NEWS Plakat wyborczy Solidarności zaprojektowany przez Tomasza Sarneckiego na wybory 4 czerwca 1989 r.

Spory o rolę jednostki w historii trwają od niepamiętnych czasów i zapewne będą trwać do chwili, gdy ostatni robot, reagujący jeszcze na bodźce, wyciągnie wtyczkę z kontaktu. Bez wnikania w te niesnaski właściwa odpowiedź na pytanie brzmi: zarówno społeczeństwa polskiego, jak i Michaiła Gorbaczowa, sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Zasługi wywodzą się z różnych przesłanek: w przypadku Polaków zmiany 1989 r. – cokolwiek by o ich kształcie powiedzieć – były intencjonalne, zaś w przypadku sowieckiego genseka to raczej wypadek przy pracy, który jednak wspomógł przełom, do jakiego doszło w Polsce (i reszcie świata).