Pomocnik Historyczny

Pierwsza chrześcijańska monarchia Europy

Od narodzin do upadku Bizancjum

Fragment gigantycznego posągu Konstantyna Wielkiego z rzymskiej bazyliki Maksencjusza, IV w. Fragment gigantycznego posągu Konstantyna Wielkiego z rzymskiej bazyliki Maksencjusza, IV w. Getty Images
Państwo, które zwykliśmy nazywać cesarstwem bizantyńskim, wyrosło z Imperium Rzymskiego. Na jego powstanie – jak pisał Georgije Ostrogorski, wybitny XX-wieczny bizantynolog – „złożyły się rzymski system prawno-ustrojowy, kultura grecka i wiara chrześcijańska”.
Cesarz Konstantyn zakłada miasto swego imienia (324/330); ilustracja z XIX w.BEW Cesarz Konstantyn zakłada miasto swego imienia (324/330); ilustracja z XIX w.

Nowy Rzym. Jeśliby za symboliczny moment początku cesarstwa bizantyńskiego uznać powstanie Konstantynopola, miasta, które w niedługim czasie stało się centrum państwowości, Nowym i Drugim Rzymem, wielkim ośrodkiem politycznym, religijnym, kulturalnym i gospodarczym późnoantycznego i średniowiecznego świata, trzeba podać datę 11 maja 330 r. To dzień, w którym z woli cesarza Konstantyna Wielkiego (306–337) ze starożytnego Bizancjum (gr. Byzantion) wyłoniło się nowe Miasto Konstantyna (Konstantinoupolis).