Pomocnik Historyczny

Pod znakami orłów i krzyża

Armia Bizancjum

Obrona Tesaloniki przed Bułgarami; miniatura z XI w. Obrona Tesaloniki przed Bułgarami; miniatura z XI w. Getty Images
Armia bizantyńska swój rodowód wywodziła bezpośrednio z wojskowości rzymskiej. Machina wojenna przechodziła kolejne szczeble ewolucji od legionów do średniowiecznej armii, ponosząc dotkliwe klęski i odnosząc niespodziewane zwycięstwa.
Triumfujący imperator (najczęściej kojarzony z Justynianem I); rzeźba w kości słoniowej, VI w.Alamy Triumfujący imperator (najczęściej kojarzony z Justynianem I); rzeźba w kości słoniowej, VI w.

Od Dioklecjana do inwazji arabskich. Do zakończenia wojen z Persją i początków ekspansji arabskiej (VII w.) rzymska tradycja legionowa była nadal mocno obecna. Kształt armii wczesnobizantyńskiej nadali dwaj niezwykle charyzmatyczni władcy – Dioklecjan (284–305) oraz Konstantyn (306–337). To właśnie po ich reformach, w pierwszej połowie IV w., została ona podzielona na siły graniczne strzegące przed barbarzyńcami ufortyfikowanej granicy (limes) – limitanei, oraz wojska mobilne, których zadaniem była szybka reakcja na pojawiające się zagrożenie – comitatenses.