Pomocnik Historyczny

„Niebezpieczeństwa od ludzi swawolnych”

Trudne relacje z Kozakami w XVII wieku

Bitwa pod Zborowem; obraz Jana Piotra Norblina z 1780 r. Bitwa pod Zborowem; obraz Jana Piotra Norblina z 1780 r. Alamy / BEW
Wazowie przyczynili się do wzrostu liczebności i siły Kozaków, ale nie zdołali wymusić na nich lojalności.
Jan Kazimierz pod Beresteczkiem; rysunek Emile’a Louisa Verniera, XIX w.Alamy/BEW Jan Kazimierz pod Beresteczkiem; rysunek Emile’a Louisa Verniera, XIX w.

Rejestrowi i wypiszczycy. Kiedy Zygmunt III obejmował tron, Kozacy stanowili niezorganizowaną kilkutysięczną grupę. Kiedy do władzy doszedł Jan Kazimierz, liczyli już ponad 40 tys., a ich powstanie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego wstrząsnęło państwem. Żyjący w czasach Wazów historyk Szymon Starowolski napisał: „Męstwem wojennym i spraw wojskowych znajomością żadnej nacji nie ustępują”. Ale z drugiej strony szlachta skarżyła się, że „gwałty, mordy czynią, jurysdykcjami nierząd i swawolą mnożą, pożytki miastom odejmują”.

Pomocnik Historyczny „Szwedzi na polskim tronie” (100202) z dnia 07.11.2022; Konteksty; s. 77
Oryginalny tytuł tekstu: "„Niebezpieczeństwa od ludzi swawolnych”"
Reklama
Ilustracja. Osoby czytające Politykę na różnych nośnikach.

Dołącz do nas!

Będziesz mógł czytać wszystkie teksty autorów „Polityki”.

Subskrybuję

Jesteś już prenumeratorem?