Pomocnik Historyczny

Wspólna dynastia

Andegawenowie. Wspólna dynastia

Ludwik Wielki Andegawen, od 1370 r. także król Polski jako Ludwik I Węgierski; rysunek Aleksandra Lessera z XIX w. Ludwik Wielki Andegawen, od 1370 r. także król Polski jako Ludwik I Węgierski; rysunek Aleksandra Lessera z XIX w. Muzeum Narodowe w Krakowie
Andegawenowie i pierwsza polsko-węgierska unia personalna.

Władca z Neapolu. Pochodząca z Neapolu dynastia Andegawenów rządziła na Węgrzech w latach 1301–87. To stosunkowo krótko; rodzimi Arpadowie sprawowali władzę od X w. do 1301 r. Zdobycie korony węgierskiej przez pierwszego Andegawena, Karola Roberta, było okupione wojną, w trakcie której z pretensjami do tronu św. Stefana wystąpił król czeski Wacław II (ten chciał ją pozyskać dla swojego syna Wacława III) oraz Otto bawarski. Ostatecznie w 1310 r. w pełni legalnej koronacji Karola Roberta na króla Węgier dokonał arcybiskup ostrzyhomski koroną św. Stefana w Stołecznym Białogrodzie (Székesfehérvár).

Młody władca stanął wówczas przed problemem wewnętrznej konsolidacji państwa, albowiem rozległe tereny znajdowały się w rękach oligarchicznych rodów (Amadejowie, Mateusz Csak z Trenczyna i inni), które nie chciały podporządkować się nowemu monarsze. Rywalizacja z nimi trwała kilkanaście lat i zakończyła się pomyślnie w 1321 r. Wtedy władca przeniósł też stolicę Węgier z Temeszwaru do Wyszehradu.

Złoty floren Ludwika.DPZłoty floren Ludwika.

Ślub z Łokietkówną. Dla relacji polsko-węgierskich doniosłe znaczenie miało zawarte w Budzie w 1320 r. małżeństwo Karola Roberta z córką Władysława Łokietka Elżbietą. Co prawda Andegawen ten już wcześniej ożenił się z inną Piastówną, Marią bytomską, ale mariaż nie był szczególnie udany, a król zdradzał swoją żonę z pewną konkubiną, z którą doczekał się nawet syna Kolomana. Poślubienie Elżbiety było z korzyścią dla obu państw. Dla króla Węgier była to nadzieja na doczekanie się wreszcie legalnego następcy tronu (faktycznie, królowa urodziła pięciu synów i prawdopodobnie jeszcze dwie córki), zaś dla Łokietka (świeżo koronowanego na króla Polski) niewątpliwie duży prestiż. Historycy podkreślają, że obopólny sojusz był podstawą stosunków międzynarodowych Polski w ciągu półwiecza (1320–70).

Pomocnik Historyczny „Polacy i Węgrzy. Dzieje sąsiedztwa” (100217) z dnia 11.12.2023; Polacy i Węgrzy; s. 25
Oryginalny tytuł tekstu: "Wspólna dynastia"
Reklama