Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Pomocnik Historyczny

Sieć optymizmu

Ostatnia dekada XX wieku: czas rewolucji cyfrowej

Giełda komputerowa przy ul. Grzybowskiej w Warszawie, marzec 1993 r. Giełda komputerowa przy ul. Grzybowskiej w Warszawie, marzec 1993 r. Teodor Walczak / PAP
Dekada internetu, telefonii komórkowej i wielkich wizji technospołecznych.

Technologie wolności, społeczeństwo sieci, Nowa Gospodarka. Na początku dekady wizjonerzy rewolucji technologicznej szli dużo dalej niż Francis Fukuyama. Twierdzili, że dzięki technologiom wolności teza o końcu historii stanie się także prognozą dla całego świata połączonego coraz gęstszą siecią komunikacji umożliwiającą nie tylko porozumiewanie się, ale także powstanie nowej gospodarki, której rdzeniem będzie przetwarzanie informacji. Pojęcie technologii wolności wprowadził do obiegu socjolog Ithiel de Sola Pool w książce opublikowanej w 1983 r. pod tytułem „Technologies of Freedom. On free speech in an electronic age” (Technologie wolności. O wolności słowa w epoce elektronicznej). Przekonywał, że połączone w sieci komputery (nie używał jeszcze pojęcia internetu) wywołają podobną zmianę w XXI w., jak ta zapoczątkowana przez prasę drukarską 500 lat wcześniej. Porównanie z rewolucją Gutenberga szybko weszło do debaty publicznej, mniej chętnie podejmowano ostrzeżenia amerykańskiego socjologa. A zwracał on uwagę, że w świecie, w którym cała praktycznie komunikacja i wymiana informacji oraz obiegi kultury odbywać się będą drogą elektroniczną, pojawią się liczne zagrożenia dla wolności słowa i twórczości.

Zamiast obaw dominował entuzjazm, bo nie chodziło jedynie o samą informację i przesyłanie przez sieć różnych treści, czyli jak się z czasem zaczęło mówić – multimedia. Nadchodziła znacznie poważniejsza zmiana. Stary przemysłowy kapitalizm z zasadą industrializmu, czyli wytwarzania dóbr materialnych, miał ustąpić kapitalizmowi cyfrowemu organizowanemu przez zasadę informacjonizmu w ramach nowej organizacji życia społecznego – społeczeństwa sieci.

Ithiel de Sola Pool, 1983 r.materiały prasoweIthiel de Sola Pool, 1983 r.

Pojęcia te zaproponował kataloński socjolog Manuel Castells w trzytomowym dziele „The Information Age: Economy, Society and Culture”.

Pomocnik Historyczny „Lata 90.” (100236) z dnia 23.02.2026; Lata 90.; s. 90
Oryginalny tytuł tekstu: "Sieć optymizmu"
Reklama