Daleko od „Przedwiośnia”
Ubóstwo, inflacja, bezrobocie. Trudne początki II Rzeczpospolitej
W młodym państwie. Pierwsze lata niepodległości to okres niezwykle interesujący z punktu widzenia życia społecznego. Począwszy od gorącej atmosfery towarzyszącej upadkowi monarchii zaborczych, poprzez wprowadzane przez polskie władze reformy społeczne, wojnę polsko-bolszewicką, masową repatriację ludności, epidemie chorób zakaźnych, po problemy związane z bezrobociem, powojennym ubóstwem, demobilizacją żołnierzy, odbudową zniszczeń wojennych, a wreszcie hiperinflacją 1923 r. i wcale niełatwiejszy dla społeczeństwa czas reform skarbowo-walutowych Władysława Grabskiego, aż wreszcie narastanie napięcia politycznego, którego erupcję przyniósł zamach majowy. Jak na zaledwie nieco ponad siedem lat działo się w młodym państwie naprawdę wiele, a życie codzienne jego mieszkańców trudno było uznać za spokojne i bezpieczne, spotkanie zaś z niepodległością niekoniecznie oznaczało wkroczenie do symbolicznych szklanych domów z „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego.
Powojenne ubóstwo. Sytuacja społeczna na ziemiach polskich u schyłku Wielkiej Wojny jest najczęściej określana mianem rewolucyjnej. Trudno się zresztą temu dziwić, skoro dwie rosyjskie rewolucje zmiotły władzę cara i dotychczasowy porządek w Rosji, jesienią 1918 r. upadły wskutek kolejnych rewolucji dwie pozostałe monarchie zaborcze, a niedługo później na Węgrzech władzę czasowo zdobyli komuniści. Również wśród mieszkańców ziem polskich, zmęczonych wojną i związanymi z nią zniszczeniami, ubóstwem, bezrobociem, głodem i chorobami, nastroje były napięte i grożące wybuchem. Wystarczy wspomnieć o licznych protestach robotniczych, powstaniu tzw. Republiki Tarnobrzeskiej, gdzie 6 listopada 1918 r. chłopi pod przywództwem Tomasza Dąbala i ks. Eugeniusza Okonia utworzyli głoszące rewolucyjne poglądy quasipaństewko, ale też licznych konfliktach narodowościowych, z walkami polsko-ukraińskimi w Galicji Wschodniej na czele czy wystąpieniami antyżydowskimi pojawiającymi się w różnych miejscach kraju (m.