Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Pomocnik Historyczny

Osoby dramatu (1)

Zwolennicy Józefa Piłsudskiego w zamachu majowym

Kazimierz Bartel Kazimierz Bartel Narodowe Archiwum Cyfrowe
Po stronie Józefa Piłsudskiego w maju 1926 r., w porządku alfabetycznym.

Kazimierz Bartel (1882–1941). Matematyk, profesor, rektor Politechniki Lwowskiej, w czasie przewrotu majowego poparł Józefa Piłsudskiego.

Z Józefem Piłsudskim i jego środowiskiem związany od okresu walk o niepodległość i granice. Zasłużony i sprawny minister kolei żelaznych podczas wojny z bolszewicką Rosją w latach 1919–20, członek Rządu Obrony Narodowej, a następnie od 1922 r. poseł na Sejm. W 1925 r. odszedł z PSL Wyzwolenie i utworzył centrową Partię Pracy sprzyjającą Marszałkowi.

15 maja 1926 r. został desygnowany przez marszałka sejmu Macieja Rataja (pełniącego obowiązki głowy państwa po rezygnacji Stanisława Wojciechowskiego) na prezesa Rady Ministrów, którą to funkcję sprawował (z przerwami) do 1930 r. Utworzył gabinet o charakterze centrowym, a jego umiarkowaną politykę nazwano bartlowaniem. Gdy Józef Piłsudski odmówił przyjęcia wyboru na urząd prezydenta, to Bartel zaproponował na to stanowisko prof. Ignacego Mościckiego, którego znał ze wspólnej pracy na Politechnice Lwowskiej. Po zaprzysiężeniu nowego prezydenta został ponownie desygnowany na premiera. Przygotowana przez rząd Bartla i uchwalona 2 sierpnia 1926 r. nowela sierpniowa zmieniła konstytucję marcową, wzmacniając władzę prezydenta i ograniczając rolę parlamentu i partii politycznych, co stabilizowało system sprawowania władzy w państwie. Kazimierz Bartel pięciokrotnie był prezesem Rady Ministrów, a w 1930 r. powrócił do pracy naukowej. Zamordowany we Lwowie w 1941 r. na rozkaz Heinricha Himmlera.

Józef BeckNarodowe Archiwum CyfroweJózef Beck

Józef Beck (1894–1944). Pułkownik dyplomowany artylerii, polityk i dyplomata, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego.

Z Komendantem związany od czasów Związku Strzeleckiego i Legionów Polskich oraz Polskiej Organizacji Wojskowej.

Pomocnik Historyczny „Przewrót majowy 1926” (100237) z dnia 20.04.2026; Przewrót; s. 55
Oryginalny tytuł tekstu: "Osoby dramatu (1)"
Reklama