Topografia ruchu ludowego. Rok 1926 rozpoczął się dla Polski uspokojeniem sceny politycznej. Władzę sprawował rząd egzotycznej koalicji pod prezesurą hr. Aleksandra Skrzyńskiego. Mariaż narodowców, ludowców i socjalistów nie okazał się trwały, ale nie była to sytuacja ani nowa, ani nieoczekiwana. Ludowców z PSL Piast reprezentowali w tym gabinecie Władysław Kiernik i Stanisław Osiecki. Pierwszy zarządzał Ministerstwem Rolnictwa i Dóbr Państwowych, drugi resortem przemysłu i handlu. Obaj konsekwentnie popierali reformy skarbowe Jerzego Zdziechowskiego ze Związku Ludowo-Narodowego. Wpływ odgrywały tu zbliżone poglądy oraz program polityczny PSL Piast opierający się na wartościach chrześcijańskich, z reformą rolną za odszkodowaniem i dużymi gospodarstwami rolnymi.
Centrowo-prawicowy Piast, który w wyborach w 1922 r. uzyskał początkowo 70 mandatów poselskich i 17 senatorskich, nie miał wyłączności na reprezentowanie ruchu ludowego. Było jeszcze centro-lewicowe PSL Wyzwolenie (48 posłów i 7 senatorów), Niezależna Partia Chłopska, powstałe w styczniu 1926 r. Stronnictwo Chłopskie oraz szereg mniejszych struktur. Liderzy i publicyści opozycyjnych stronnictw ludowych nie szczędzili krytyki rządowi, jak też piastowcom, sami także stając się jej przedmiotem.
Na czele tych ludowych obozów stali ludzie, którzy odegrali ważną rolę przed, w trakcie i po zakończeniu wojskowego zamachu stanu Józefa Piłsudskiego. Liderami PSL Piast byli Wincenty Witos, Władysław Kiernik, Stanisław Osiecki, Jan Dębski i Maciej Rataj. W PSL Wyzwolenie główne role grali Stanisław Thugutt, Błażej Stolarski, Irena Kosmowska, Maksymilian Malinowski i Juliusz Poniatowski; była tu też grupa posłów piłsudczyków z Kazimierzem Bartlem, Marianem Zyndramem-Kościałkowskim, Jerzym Barańskim, Gustawem Dobruckim, Eugeniuszem Śmiarowskim i Bolesławem Wysłouchem, która w kwietniu 1925 r.