Bolszewicki wzorzec. Komunistyczna Partia Polski, będąca sekcją Międzynarodówki Komunistycznej, działała w II RP nielegalnie. Jej kierownictwo w znacznej części rezydowało w Wolnym Mieście Gdańsku lub w Moskwie, a wszelkie istotne decyzje dotyczące linii politycznej partii musiały być akceptowane przez władze Międzynarodówki, którą praktycznie kierowali rosyjscy bolszewicy. Komuniści uważali istniejące od 1918 r. państwo polskie za formę dyktatu burżuazji nad masami pracującymi, przeciwstawiając mu wizję międzynarodowej rewolucji, która dokona likwidacji państw burżuazyjnych i ich systemu rządów, w tym wielopartyjnej demokracji parlamentarnej. Jedyną siłą rządzącą miała stać się partia komunistyczna, ideologiczna reprezentantka klasy robotniczej (tzw. dyktatura proletariatu). Rewolucja taka zwyciężyła w 1917 r. w Rosji, która dla komunistów stanowiła wzór nowego państwa klasowego, a zarazem oparcie dla przewrotów, które powinny nastąpić w innych krajach. KPP głosiła zatem hasło rewolucji w Polsce i stworzenia Polskiej Republiki Rad.
Struktura i skład. KPP była partią niewielką, liczyła ok. 1,2 tys. członków, w tym połowę w Warszawie, resztę głównie w okręgu Łodzi, Zagłębiu Dąbrowskim i na Śląsku, ponadto niewielkie struktury istniały w miasteczkach Mazowsza, na Lubelszczyźnie i Podlasiu. Partia miała niewielu członków w wielkich fabrykach, gdzie dominowała PPS i kierowane przez socjalistów związki zawodowe. Związani z komunistami robotnicy byli zatrudnieni głównie w małych zakładach, w znacznej mierze rzemieślniczych. W ramach KPP autonomiczne struktury tworzyły Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy (KPZU, ok. 1,5 tys. członków) i Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi (KPZB, ok. 2 tys. członków). Obie organizacje działały w województwach wschodnich, w znacznym stopniu niezależnie od centrali KPP, były natomiast powiązane z władzami sowieckiej Białorusi i Ukrainy.