Majowy przewrót wywołał wśród mniejszości litewskiej silne zaniepokojenie

Zamknięta granica. Według oficjalnych szacunków w połowie lat 20. XX w. mieszkało w Polsce 70–80 tys. Litwinów. Skoncentrowani byli głównie przy granicy z Litwą, na terenie województw wileńskiego i białostockiego. Mniejszość litewska stanowiła niewielki odsetek lokalnej, zróżnicowanej narodowościowo społeczności. Z perspektywy władz nie powinna była zatem sprawiać poważniejszych problemów. Na sytuacji Litwinów w polskim państwie silnie zaciążyły jednak konsekwencje wydarzeń z lata 1919–20. Wywodzący się z ziem litewskich Józef Piłsudski bezskutecznie – perswazją i siłą – usiłował wówczas nakłonić Litwę do odnowienia unii lub stworzenia federacji z Polską. Równolegle trwała walka o przebieg granicy. Sporne tereny znalazły się ostatecznie przeważnie w polskich rękach. Do Polski włączono m.in. Wilno, historyczną litewską stolicę, ale w tamtym czasie zaludnioną głównie przez polskich i żydowskich mieszkańców.

Strata była tak bolesna, a poczucie zagrożenia przez Polskę tak silne, że litewskie państwo, które tymczasową stolicę ustanowiło w Kownie, postanowiło odseparować się od sąsiada. Niemal całkowicie zamknięto granicę, którą określono mianem linii demarkacyjnej. Ogłoszono, że Wileńszczyzna znalazła się pod polską okupacją. Od rodaków, którzy pozostali po polskiej stronie kordonu, oczekiwano, że będą bojkotowali narzucony przemocą reżim. W tym celu wspierano ich finansowo i organizacyjnie.

Mała grupa z poczuciem odrębności. Mimo że litewska mniejszość na Wileńszczyźnie i Suwalszczyźnie miała chłopski charakter, to na ogół cechowała się dobrze rozwiniętym poczuciem odrębności narodowej. Nosicielami narodowych idei była niewielka, ale silnie zmotywowana i ruchliwa warstwa inteligencji, wywodzącej się z awansu społecznego.