Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Pomocnik Historyczny

Apollon

Apollon. Srebrnołuki, bóg wieszczy

Apollon belwederski; marmurowa rzymska kopia (z II w. n.e.) greckiej rzeźby dłuta Leocharesa z IV w. p.n.e. Bóg trzymał w jednej dłoni prawdopodobnie łuk, w drugiej strzałę lub wieniec. Apollon belwederski; marmurowa rzymska kopia (z II w. n.e.) greckiej rzeźby dłuta Leocharesa z IV w. p.n.e. Bóg trzymał w jednej dłoni prawdopodobnie łuk, w drugiej strzałę lub wieniec. Alamy / BEW
Bóg piękna, syn Dzeusa i Leto.

Pierwsza pieśń „Iliady” kończy się kłótnią bogów. Zażegnuje ją na szczęście Hefajstos, nalewając wszystkim nektar w kielichy. Wywołuje to powszechną wesołość – bóg kowali kuleje, żaden z niego urodziwy podczaszy Ganimedes – i pozwala bogom wrócić do sielskiego ucztowania: „Tak więc bogowie dzień cały, dopóki słońce nie zaszło,/ biesiadowali. Niczego nie brakowało dla duszy:/ ani formingi uroczej, którą miał w rękach Apollon,/ ani pięknymi głosami pieśni przez Muzy śpiewanych”. Nie byle jaka to uczta zatem, tylko boska – na wokalu same muzy, a na gitarze boski Apollon.

Odmalowana przez Homera scena ukazuje wagę muzyki dla Greków, związki Apollona z muzami i podział zadań w trakcie koncertu. Jednak nie samą muzyką człowiek żyje, a Apollon zajmuje się nią tylko w czasie wolnym od innych zobowiązań. To muzy – które wedle Greków patronują wyłącznie intelektualnym i twórczym aktywnościom człowieka – są tu wyjątkiem, także na tle innych kultur. W końcu to boginie, które dadzą swe imię słowu muzyka.

Apollon ma w kulturze antycznej wiele ważnych funkcji, w tym opiekę nad chłopcami wchodzącymi w dorosłość, a zatem także ich edukację, uzdrawianie, wieszczenie czy oczyszczenia, a od V w. p.n.e. zaczął być też utożsamiany ze słońcem. Przedstawiany jako bezbrody młodzieniec w rozkwicie fizycznym, nazywany jest niekiedy najbardziej greckim z greckich bogów. O jego znaczeniu w panteonie świadczy to, że dwa najważniejsze miejsca jego kultu – wyspa Delos i wyrocznia w Delfach – są dla Greków, poza kultem Dzeusa w Olimpii, najważniejszymi sanktuariami ponadregionalnymi.

Historię narodzin Apollona obszernie ukazuje III Hymn Homerycki. Dzeus uwodzi Leto, córkę tytana Asteriosa. Gdy nadchodzi czas rozwiązania, zazdrosna o miłostki męża Hera utrudnia Leto znalezienie miejsca, w którym mogłaby urodzić.

Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” (100238) z dnia 18.05.2026; Postaci; s. 22
Oryginalny tytuł tekstu: "Apollon"
Reklama