Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Pomocnik Historyczny

Edyp

Edyp. Ofiara przeznaczenia

Edyp zastanawia się nad zagadką Sfinksa; zdobienie greckiego naczynia z V w. p.n.e. Edyp zastanawia się nad zagadką Sfinksa; zdobienie greckiego naczynia z V w. p.n.e. BEW
Heros, syn Lajosa i Jokasty, ojciec Antygony.

Edyp i jego córka Antygona to najbardziej tragiczne postaci mitologii greckiej. I wyjątkowo dobrze znane. Ta popularność to po części zasługa tragika Sofoklesa, po części efekt decyzji Sigmunda Freuda, aby jedno ze zjawisk psychologicznych nazwać kompleksem Edypa.

Delikatnie mówiąc, Edyp nie urodził się pod szczęśliwą gwiazdą. Jego historia pasuje do opowieści o dziecku niechcianym, porzuconym i wychowanym w rodzinie zastępczej. Jego ojciec Lajos dowiedział się od wyroczni, że jeśli spłodzi syna, zginie z jego ręki. Wystrzegał się zatem zbliżenia z żoną aż do chwili, gdy wino sprawiło, że zapomniał o przestrogach Pythii. Niemowlę przekazano pasterzowi, aby porzucił je na pastwę dzikich zwierząt na zboczach gór Kitajronu. Ten jednak zlitował się nad dzieckiem i w wyniku splotu okoliczności wychowała je jak własne Periboja, królowa Koryntu.

W wieku młodzieńczym Edyp począł mieć wątpliwości co do swego pochodzenia, gdy ktoś w jego otoczeniu nazwał go podrzutkiem. To pchnęło całą machinę mityczną ku tragicznemu finałowi. Edyp wyprawił się do Delf, aby spytać o swe pochodzenie. Mówiący zagadkami Apollon orzekł, że ma nie wracać do ojczyzny, gdyż zabije ojca i poślubi matkę. Błędnie rozumiejąc wyrocznię, Edyp zdecydował się nie wracać do Koryntu i wyruszył z Delf w przeciwnym kierunku.

Na swej drodze spotkał biologicznego ojca – Lajosa. Zepchnięty z drogi przez herolda króla Teb krewki młodzieniec zabił i herolda, i stojącego na rydwanie starca. Mimo że w Fokidzie pokazywano skrzyżowanie, na którym doszło do feralnego spotkania, istniała też inna relacja o sporze Edypa z ojcem. Według niej Lajos, przebywając w gościnie u króla Pelopsa, porwał i napastował jego młodziutkiego syna Chrysipposa, łamiąc tym samym normy społeczne. Edyp stanął w obronie chłopaka i w walce o Chrysipposa zabił nieznajomego, nie rozpoznając w nim ojca.

Pomocnik Historyczny „Bogowie i herosi” (100238) z dnia 18.05.2026; Postaci; s. 42
Oryginalny tytuł tekstu: "Edyp"
Reklama