Mit w poezji. Kanon opowieści. Przekazywanie historii o bogach i herosach jest – obok mądrościowych pouczeń – główną funkcją dawnych literatur. Takie opowieści bardów-aojdów na gruncie greckim w uchwytnym dla nas okresie, czyli od VIII w. p.n.e., przybierają postać rozbudowanych poematów osnutych na kanwie wydarzeń mitycznych: wojny tytanów z bogami, wyprawy Argonautów, sagi tebańskiej, opowiadającej losy Edypa i wyprawy siedmiu przeciw Tebom, czy wojny trojańskiej. Składają się one na cykl epicki, a jedynymi zachowanymi utworami są „Iliada” i „Odyseja”. Tylko ze starożytnych streszczeń i skąpych fragmentów znamy inne utwory uzupełniające dzieje wojny trojańskiej, jak opowiadające o jej dziewięciu latach „Opowieści cypryjskie” czy kończące historię „Zburzenie Troi” oraz „Powroty”. Były one krótsze od poematów Homera, miały prostą konstrukcję i nie dorównywały im wartością artystyczną, za to obfitowały w elementy fantastyczne, pewnie na wzór dawniejszych opowieści.
Z drugiej strony kosmos wierzeń objawiał się w epickich poematach kosmologicznych i teogonicznych, czyli opowiadających o stworzeniu i urządzeniu świata oraz narodzinach bogów. Najsłynniejszym i jedynym zachowanym jest „Teogonia” Hezjoda, żyjącego zapewne na przełomie VIII i VII w. p.n.e. Utwór opisuje narodziny świata i stanowi rodzaj katalogu bogów i herosów. Poemat cechuje wysoce artystyczna forma: jest to pierwsze dzieło w historii literatury europejskiej, w którym poeta portretuje siebie, a opis spotkania pasterza Hezjoda z muzami na zboczach Helikonu – „wyświęcenia poety” – znalazł wielu naśladowców. Mit kosmogoniczny w wersji tajemniczej religii orfickiej opowiadały utwory przypisywane Orfeuszowi, a fascynujące fragmenty jednego z nich, sprzed V w.