Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Pomocnik Historyczny

Tańczący dla Boga

Migracja Żydów na Wschód i narodziny chasydyzmu

Ponad 200 religijnych Żydów przyjechało do Lelowa, by uczcić rocznicę śmierci cadyka Dawida Bidermana, zmarłego w 24 r. Jego mogiłę odkryto dopiero w roku 1990 pod zapleczem gminnego sklepu. Ponad 200 religijnych Żydów przyjechało do Lelowa, by uczcić rocznicę śmierci cadyka Dawida Bidermana, zmarłego w 24 r. Jego mogiłę odkryto dopiero w roku 1990 pod zapleczem gminnego sklepu. Daniel Pach / Forum
Tańczący dla Boga. W XVIII w. na wschodzie Europy rodzi się chasydyzm, największy z nowożytnych żydowskich ruchów mistycznych.

Można ich spotkać w Nowym Jorku, Jerozolimie, Krakowie i wielu innych miastach świata. Ubrani na czarno, w białych koszulach, czarnych kapeluszach, brodaci. W jerozolimskiej dzielnicy Mea Szearim noszą się jak mieszkańcy przedwojennych żydowskich miasteczek (sztetl) we wschodniej Europie. Kobiety w perukach lub chustach, staromodnych prostych sukienkach i butach, otoczone gromadką dzieci i pchające wózki z maluchami, strofujące roznegliżowane turystki. Mężczyźni przechodzący na drugą stronę ulicy na widok obcej kobiety. Miało ich nie być, nazistowska Zagłada miała na zawsze zniszczyć naród i świat żydowski, w tym świat chasydów, bo o nich mowa.

Wędrówka na wschód

Chasydyzm sięga korzeniami w zamierzchłą przeszłość. W Europie średniowiecznej, do czasu zorganizowanych na szerszą skalę prześladowań i szykan antyżydowskich, życie uczniów nauk Mojżesza było dość jednolite, a idee duchowe krążyły swobodnie między nimi na zachodzie i wschodzie kontynentu. Ale doba wypraw krzyżowych, kiedy zapał religijny chrześcijan prowadził ich do rabowania i mordowania wyznawców judaizmu pod hasłem „Bij Żyda, bogobójcę i judasza!”, wywołała migrację Żydów na wschód, do krajów biedniejszych, ale chętnych do udzielenia im schronienia, gdyż potrzebowały ludzi wykształconych, kupców, administratorów, bankierów, złotników, kowali, tkaczy i w ogóle siły roboczej.

Izrael ben Elizer, znany jako Baal Szem Tow, mistyk, który stworzył chasydyzm.DPIzrael ben Elizer, znany jako Baal Szem Tow, mistyk, który stworzył chasydyzm.

W ten sposób rozrastała się też społeczność żydowska w królestwie polskim, ciesząca się opieką monarszą już od czasów księcia Bolesława Pobożnego w XIII w. Tak jak władcy czescy i węgierscy książę gwarantował Żydom ochronę ich wolności i majątku w zamian za daninę. Żydzi służyli władcom w wielu kluczowych dziedzinach gospodarki i administracji państwowej. Byli poborcami podatków, zarządcami dóbr ziemskich, kopalń soli, przemysłu i handlu.

Pomocnik Historyczny „Historia Żydów wydanie II” (100241) z dnia 03.08.2026; Historia Żydów; s. 53
Oryginalny tytuł tekstu: "Tańczący dla Boga"
Reklama