Wielkie Muzeum Egipskie w Gizie, otwarte w listopadzie 2025 r., codziennie zwiedza 10 tys. osób. Przyciągają ich głównie skarby z grobowca Tutanchamona. Ten młody władca Egiptu panował zaledwie 10 lat (ok. 1336–1327 p.n.e.) i to nie w okresie świetności kraju. Odkrywca królewskiego pochówku Howard Carter zapewniał jednak w 1922 r.: „W całej dotychczasowej historii wykopalisk archeologicznych nigdy jeszcze nie widziano tak cudownych rzeczy”. I do dziś nikt nie może pochwalić się bardziej spektakularnym znaleziskiem. A uświadomienie sobie, że ten osławiony skarb był wyposażeniem do życia w zaświatach niezbyt ważnego władcy, daje nam przedsmak tego, jak mogło wyglądać bogactwo najpotężniejszych królów Egiptu.
Opisujemy ich władzę od początków zjednoczenia Górnego i Dolnego Egiptu (ok. 3000 r. p.n.e.) aż po zmierzch starożytnego państwa nad Nilem (305–30 p.n.e.), gdy rządzili nim Grecy z dynastii ptolemejskiej, tytułujący się faraonami, lecz nieznający nawet języka egipskiego (sławna Kleopatra nie była Egipcjanką).
Sama instytucja faraona to fenomen w historii świata: przetrwała tysiące lat. Zmieniały się obszar kraju, język i klimat, pustynia zagarniała świadectwa pozostawione przez Stare Państwo, a władza królewska trwała jak spoiwo zabezpieczające Egipt przed rozpadem.
Przyglądamy się kampaniom wojennym faraonów, dyplomacji, wymianie handlowej i rytuałom religijnym, pokazujemy, jak wyglądało ich życie w pałacach, relacje rodzinne, najważniejsze obowiązki i rozrywki.
Pozostają nieśmiertelni dzięki wielkim przedsięwzięciom budowlanym. Ich monumentalne grobowce, w pobliżu których stanęło muzeum, widoczne są z orbity okołoziemskiej. W końcu, jak mówi przysłowie, ludzie boją się czasu, lecz czas boi się piramid.
Leszek Będkowski
Redaktor Pomocników Historycznych
Jolanta Zarembina
Redaktor wydania