Oblicza okupacji
Trudno mówić o jednakowym zbiorowym doświadczeniu wojny. Pod okupacją żyło się różnie, w zależności od tego, gdzie się mieszkało i kim się było.
Września (Wreschen), 1939 r. Niemcy przyłączyli ją do tzw. Kraju Warty, gdzie powszechne były przesiedlenia
Archiwum Tomasza Wiśniewskiego/Forum

Września (Wreschen), 1939 r. Niemcy przyłączyli ją do tzw. Kraju Warty, gdzie powszechne były przesiedlenia

Bombardowania, ostrzał artyleryjski, starcia oddziałów były, co prawda, doświadczeniem większości społeczeństwa, ale tylko gdzieniegdzie długotrwałym. Działania militarne podczas II wojny – w odróżnieniu od długotrwałego zalegania w okopach w I wojnie – były niezwykle niszczycielskie, ale również szybko mijające. A więc podstawowym (i najdłuższym) doświadczeniem stała się okupacja i wynikająca z niej eliminacja elity przywódczej, pozbawienie wszelkich możliwości wyrażania odrębności narodowej i kulturowej i w końcu germanizacja.

Aresztowania i masowe egzekucje intelektualistów, działaczy politycznych, przedstawicieli wolnych zawodów, ziemian, nauczycieli, księży zaczęły się już jesienią 1939 r. Do końca roku na ziemiach wcielonych do Rzeszy życie straciło ponad 40 tys. osób (najwięcej – ok. 30 tys. – na Pomorzu). Jeżeli np. straty duchowieństwa katolickiego w skali kraju wyniosły ok. 20 proc., to tutaj – 50 proc. W rezultacie już w 1940 r. inteligencja polska praktycznie zanikła jako grupa na wcielonej do Rzeszy części II RP. Germanizacja (i jej skutki, jak np. służba w Wehrmachcie) była, zwłaszcza na Górnym Śląsku i Pomorzu, zjawiskiem powszechnym i masowym. Fakt podpisania tzw. volkslisty nie był tam – jak np. w Generalnym Gubernatorstwie – postrzegany jako zdrada narodu, lecz ogólnie przyjęta strategia przetrwania.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną