Startujemy: newsletter historyczny „Polityki”
W historii ciekawsze od pewników są sprzeczności, ludzkie dramaty i wybory. Jeśli gdzieś może kryć się jakaś prawda, to w nich.
W historii ciekawsze od pewników są sprzeczności, ludzkie dramaty i wybory. Jeśli gdzieś może kryć się jakaś prawda, to w nich.
Po śmierci króla polskiego i cesarza Rosji Aleksandra I Polacy zorganizowali z wielką pompą katolickie uroczystości pogrzebowe w Warszawie. Nie przeszkodziły ani brak zwłok, ani prawosławne wyznanie zmarłego.
Ubiegłoroczną kradzieżą z Luwru klejnotów Bonapartych, w tym korony cesarzowej Eugenii, żyła cała Europa. Ale jeszcze zuchwalsza kradzież królewskich insygniów miała miejsce ponad 350 lat temu w Londynie.
Za zastrzelenie kobiety snajper musiał zapłacić ok. 70 mln lirów. Mężczyźni byli tańsi – mówi Ezio Gavazzeni, autor książki, w której ujawnia kulisy wstrząsającej turystyki polowań na ludzi w oblężonym Sarajewie.
Jakim był przywódcą, jakim człowiekiem? Bierut na pewno nie był porywającym przywódcą. Niedostatki charyzmy nadrabiano propagandą i budową kultu.
O dzisiejszej Polsce, Unii Europejskiej, o Niemcach, Ukrainie oraz świecie Trumpa i Putina rozmawiamy z awatarami Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego.
Wielkanoc tradycyjnie była czasem chrztów. A jeśli nie zdążono obmyć niemowlęcia z grzechu, zanim odeszło? W średniowiecznych sanktuariach wskrzeszano nieochrzczone dzieci.
Opus Dei to mroczna sekta, jak chciał Dan Brown w sensacyjnej powieści „Kod Leonarda da Vinci”, czy tylko wpływowa organizacja katolików?
Relacje między Watykanem a Opus Dei nie zawsze układały się dobrze. Ale gdyby nie wsparcie Jana Pawła II, ta organizacja nie stałaby się potęgą.
Kazimierz Moczarski, żołnierz AK więziony po wojnie, trafił do jednej celi z esesmanem Jürgenem Stroopem. Opisał to w „Rozmowach z katem”. Razem z nimi siedział niemiecki policjant Gustaw Schielke. Kim był?
Czy serial „Piekło kobiet” to tylko mroczna fikcja? O tym, jak wyglądała codzienność kobiet w dwudziestoleciu międzywojennym, Marcinowi Zarembie opowiada prof. Katarzyna Sierakowska z Instytutu Historii PAN.
Ona – wojskowa prokuratorka, przedstawiana jako pierwowzór oscarowej „Idy”. On – ekonomista wyklęty publicznie przez Gomułkę. O Helenie Wolińskiej i Włodzimierzu Brusie opowiada dr Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz, autorka ich podwójnej biografii „Stygmat”.
Gdy Maria Kazimiera opuszczała Rzeczpospolitą po śmierci Jana III Sobieskiego, miała 57 lat. Nie zamierzała się pogodzić z rolą zapomnianej wdowy. Została celebrytką w stolicy chrześcijaństwa.
Na rozmowę z prof. Bartoszem Kontnym o tym, jak archeologia uczy nas patrzeć na konflikty nie tylko przez pryzmat bitew i bohaterów, lecz także rzeczy, które po nich zostają, zaprasza Agnieszka Krzemińska.
Kręta droga kapitana Karola Cierpicy do Jezusa wiodła przez Afganistan. Tam spotkał anioła, który uratował mu życie. O tym wszystkim opowiadał w Białym Domu, stojąc koło Donalda Trumpa.
Spiralę konfliktu między Stanami Zjednoczonymi i Iranem od dekad nakręcają historyczne zaszłości, mity i półprawdy, które w dużej mierze doprowadziły do obecnej wojny.
„Byliśmy głupi” – napisał po latach prof. Marcin Król latach 90. Porażeni wolnością nie widzieliśmy zagrożeń. Polemizuje z nim historyk prof. Błażej Brzostek, twierdząc, że zarzut „głupoty” jest ahistoryczny.
Wygłoszony 70 lat temu tajny referat to jedno z najważniejszych przemówień XX w. Czy jego autor Nikita Chruszczow chciał zostać Lutrem komunizmu?
Socjalizm obiecał kobietom równość, w praktyce utrwalił patriarchat. Jak radziły sobie w tym systemie, opowiada prof. Błażej Brzostek, autor książki „Życie codzienne kobiet w PRL”.
To opowieść o wyspie, którą ktoś dziś chce kupić, przejąć lub symbolicznie odzyskać – choć jej najstarsi i najtrwalsi gospodarze byli tu na długo przed sagami i państwami narodowymi.
Końcówka ubiegłego wieku szybko doczekała się renesansu. Moda, popkultura czy przemysł próbują wykorzystać ten trend. Ale skąd w ogóle wziął się sentyment za tamtymi czasami? I za czym tak naprawdę tęsknimy?
Polska, obok Niemiec i Austrii, należy do krajów z największą liczbą nazistowskich budynków, wzniesionych lub przebudowanych w czasach hitlerowskich. Burzyć, przebudować, chronić?
Historia Polski pokazuje, że groźba „zewnętrznej ingerencji” częściej niż od ambasadorów jawnych wrogów pochodziła od przedstawicieli najbliższych sojuszników.
Zbrodniarze III Rzeszy znajdowali schronienie nie tylko w Argentynie, Urugwaju, Paragwaju i Brazylii. Także w Chile, gdzie wygrana w wyborach prezydenckich Antonia Kasta – którego ojciec należał do NSDAP – podgrzała zainteresowanie tą historią.
Czy ekranowa opowieść oddaje rzeczywisty przebieg wydarzeń? Rozmawiamy z Anną Kowalczyk – o pamięci, odpowiedzialności i o tym, dlaczego ta historia wciąż dotyczy nas wszystkich.
Na marzec NASA planuje misję Artemis 2. Pada na nią cień katastrofy wahadłowca Challenger, który 40 lat temu wzniósł się z tej samej platformy startowej i rozpadł na oczach świata.
20 lat temu Jarosław Kaczyński zawarł z Samoobroną i Ligą Polskich Rodzin słynny tzw. pakt stabilizacyjny, żeby nie nazywać tego koalicją rządzącą, bo tej, w takim składzie, się wstydził. Czy w 2027 r. może powtórzyć podobny manewr z Mentzenem i Braunem?
Co wiedzielibyśmy o judaizmie, gdybyśmy nie mieli Biblii, i czy Biblia to kronika wydarzeń historycznych, opowiada historyk starożytności prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò.