Polski Indiana Jones? Arkady Fiedler to nie tylko „Dywizjon 303”. Był stawiany wyżej od Londona

Łowca dzikich zwierząt dla ogrodów zoologicznych, eksplorator amazońskiej puszczy, ekscentryczny pisarz i reportażysta. W II Rzeczpospolitej okrzyknięto go skarbem polskiej literatury i stawiano wyżej niż Jacka Londona, a peerelowska propaganda głosiła opinię o ponadczasowości jego pisarstwa.

mat. pr. Portret 1938 r.

Nic nie wróżyło, że jego życie przypominać będzie hollywoodzką superprodukcję. Arkady Fiedler urodził się 131 lat temu 28 listopada 1894 r. w skromnej rodzinie poznańskiego prekursora chemigrafii. Jego start w dorosłość zdominowała machina I wojny światowej – od ochotniczego zaciągu w szeregi armii pruskiej aż po wybuch powstania wielkopolskiego, dającego impuls do porzucenia służby dla zaborcy i udziału w antyniemieckiej rebelii. W wolnej już Polsce Fiedler wraca do cywilnego życia, aby poprowadzić zakład fotochemigraficzny pozostawiony przez zmarłego nagle ojca.

Apologeta kolonializmu

Dzięki powojennemu ożywieniu gospodarczemu i determinacji właściciela przedsiębiorstwo staje się numerem jeden w Wielkopolsce. Arkady osiągnąwszy finansową stabilność nudzi się jałowością mieszczańskiego życia i nieoczekiwanie wyrusza do Ameryki Południowej. Aby nadać swej wyprawie rangę ekspedycji naukowej, zbiera przyrodnicze trofea dla poznańskiego muzeum. Kilka lat później penetruje Amazonię po raz drugi, wysyłając felietony z podróży do wielkonakładowej „Gazety Polskiej”. Jest to strzał w dziesiątkę otwierający mu drogę do sławy w świecie literatury.

Dla zyskania przychylności władz wiele jest w stanie poświęcić, osiągając biegłość głoszenia przeciwstawnych tez, czego przykładów znaleźć można w jego spuściźnie bez liku. Po wypełnieniu rządowej misji na Madagaskarze Fiedler staje się jednym z najzagorzalszych apologetów polskiej myśli kolonialnej. Dowodzi cywilizacyjnego i zbawczego wpływu kolonializmu na wyrównywanie kulturowych zapóźnień, a jednocześnie mieni się przyjacielem ludów tubylczych.