Miej własną politykę.

Pierwszy miesiąc prenumeraty tylko 11,90 zł!

Subskrybuj
Historia

Bitwa jednego narodu

Krwawa łaźnia pod Gettysburgiem

W bitwie pod Gettysburgiem zginęło 50 tys. żołnierzy. W bitwie pod Gettysburgiem zginęło 50 tys. żołnierzy. Stock Montage/Getty Images / FPM
Dokładnie 150 lat temu pod Gettysburgiem rozegrała się najbardziej krwawa bitwa amerykańskiej wojny domowej. Cztery miesiące później prezydent Lincoln wygłosił tam mowę, która odmieniła Stany Zjednoczone.
MS/Polityka

Konfederatom (patrz ramka) brakowało wszystkiego, a najbardziej butów. Dlatego ich oddziały zaopatrzeniowe zapuszczały się coraz głębiej na terytorium wroga. Armia Północnej Wirginii, dowodzona przez legendarnego już wtedy generała Roberta E. Lee, przekroczyła graniczny Potomak dwa tygodnie wcześniej z jasno wytyczonym planem – za wszelką cenę przenieść działania wojenne z wymęczonej Wirginii na północ do Pensylwanii, na terytorium Unii.

Lee poruszał się po omacku. Kilka dni wcześniej nieopatrznie dał zbyt dużo swobody dowódcy swojej kawalerii gen. Stuartowi, a ten – niesiony wrodzoną fantazją – ruszył w daleki rekonesans i przez kilka dni nie było z nim kontaktu. Trudno było konfederatom prowadzić zwiad na piechotę, więc poruszali się bardzo ostrożnie, korzystając z informacji mieszkańców pobliskich osad i szpiegów.

Dzień pierwszy

Gdy 28 czerwca 1863 r. jeden z nich doniósł Lee, że jego 75-tys. armia ma przed sobą 90 tys. żołnierzy Unii pod dowództwem gen. George’a Meade’a, było już za późno na gwałtowne manewry, z których słynął dowódca konfederatów. Jeden z amerykańskich historyków porównał tę sytuację do przypadkowego spotkania dwóch rewolwerowców – nie było już pytania: czy, tylko kiedy zaczną do siebie strzelać. I kto odda pierwszy strzał.

Nazywał się Marcellus Jones. Choć zaciągnął się do kawalerii Unii jako szeregowy, 1 lipca 1863 r. był już porucznikiem, głównie z powodu uznania, jakim darzyli go towarzysze broni. Dowodzony przez niego niewielki oddział ze stanu Illinois był przednią strażą, która prowadziła zwiad na zachód od niewielkiej mieściny Gettysburg w hrabstwie Adams.

Polityka 26.2013 (2913) z dnia 25.06.2013; Historia; s. 56
Oryginalny tytuł tekstu: "Bitwa jednego narodu"
Reklama