Osoby czytające wydania polityki

„Polityka” - prezent, który cieszy cały rok.

Pierwszy miesiąc prenumeraty tylko 11,90 zł!

Subskrybuj
Historia

Tropiciel przyśpiewek

Oskar Kolberg - kolekcjoner polskich pieśni

Portret Oskara Kolberga z „Tygodnika Ilustrowanego”, 1881 r. Portret Oskara Kolberga z „Tygodnika Ilustrowanego”, 1881 r. Muzeum Literatury / EAST NEWS
Swe długie i samotne życie poświęcił Oskar Kolberg jednej sprawie: kompletowaniu wiedzy na temat wsi polskiej i jej obyczajów.
Przystrojony krzyż, Zalipie k. Tarnowa.Tadeusz Koniarz/Reporter Przystrojony krzyż, Zalipie k. Tarnowa.

Cyprian Kamil Norwid tak napisał o epoce, w której działał Henryk Oskar Kolberg: „Czy pamiętasz te czasy, kiedy po r. 1830 całe polskie piśmiennictwo w góry i lasy poszło gminnych poszukiwać podań, kiedy wyraz bajka nabrał powagi”.

Na wędrówkach po tych górach, lasach i przede wszystkich wsiach Oskar Kolberg spędził całe życie. Plon jego poszukiwań był gigantyczny, ale nie miał też nic ponad ukochaną pracę, i to ona oraz niełatwe zabiegi o udostępnienie jej rezultatów stanowiły cel, któremu wszystko przyporządkował.

Zżymał się, gdy mu zarzucano niepolskie korzenie, ale jego babka wywodziła się z pruskiej rodziny von Arnim, a dziad, o niemieckim imieniu Gotfryd i francuskim nazwisku Mercoeur, pochodził, jak pisał sam Kolberg, z emigracji, która do Prus przybyła za czasów Ludwika XIV. Matka jednakże, urodzona już w Polsce, czuła się – czym się syn chlubił – Polką w pełnym tego słowa znaczeniu.

Protoplaści po mieczu, Kolbergowie, rodzili się w Woldeck w Meklemburgii. Juliusz, inżynier topograf, pojawił się w Polsce jako mierniczy, by w końcu zamieszkać w Warszawie i objąć funkcję inspektora pomiarów w Komisji Spraw Wewnętrznych. Jego niemieckie korzenie Oskar także dementował: „Nazwisko jest tylko pozornie niemieckie, gdyż rodzina wywodzi się z Pomorza Bałtyckiego, pierwotnie słowiańskiego”.

Juliusz Kolberg, tuż przed zwycięstwem Napoleona pod Jeną w 1806 r., poślubił w Warszawie pannę Karolinę de Mercoeur, Polkę francusko-niemieckiego pochodzenia.

Po Jenie ulica krzyczała: „Uciekajcie z Warszawy pruskie śledzie/Bo Kościuszko z wojskiem jedzie”. Trzy miesiące później istotnie wojska pruskie opuściły Warszawę, ale rodzina Kolbergów została, podobnie jak rodziny Grottgera, Elsnera, Lindego.

Polityka 1.2014 (2939) z dnia 26.12.2013; Patroni roku; s. 69
Oryginalny tytuł tekstu: "Tropiciel przyśpiewek"
Reklama