Rafał Lemkin: prawnik, który wprowadził termin „ludobójstwo"

Samotny wojownik Lemkin
115 lat temu urodził się Rafał Lemkin – człowiek, który stworzył jeden z najważniejszych dokumentów praw człowieka: konwencję o karaniu i zapobieganiu zbrodni ludobójstwa, i jako samotny lobbysta doprowadził do jej uchwalenia przez ONZ.
Rafał Lemkin, lata 50.
Capital Pictures/Forum

Rafał Lemkin, lata 50.

24 czerwca 1900 r., wieś Bezwodna na Białorusi. W żydowskiej rodzinie Józefa i Belli Łemkinów rodzi się drugi syn. Dzieciństwo spędzi w Ozierzysku, kilkanaście kilometrów od Wołkowyska, gdzie jego rodzice będą zarządzać dużym majątkiem rolnym. We wspomnieniach Rafała będzie to utracony raj, wieloetniczny i wielokulturowy świat, „w którym Polacy, Żydzi i Białorusini nie lubili się i czasem walczyli, ale łączyła ich miłość do tych samych miast, wzgórz i rzek”.

19 sierpnia 1959 r., 42. ulica w Nowym Jorku. Rafał (już jako Lemkin) czeka na autobus do wydawnictwa Curtis Brown. Chce złożyć w nim autobiografię „Totally Unofficial” (Całkowicie nieoficjalny). W ubranym w zniszczoną marynarkę mężczyźnie trudno rozpoznać człowieka, który doprowadził do ratyfikacji konwencji o karaniu i zapobieganiu zbrodni ludobójstwa i który z tego powodu był siedmiokrotnie nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla.

Na przystanku Lemkin traci przytomność. Zabrany przez policjantów na najbliższy posterunek, umiera przed przyjazdem karetki pogotowia. Jego autobiografia będzie czekać na wydanie 54 lata. Wyłania się z niej obraz wszechstronnie uzdolnionego człowieka, który mógł zrobić wielką karierę jako prawnik, politolog i pisarz. Jednak zdecydował poświęcić wszystko jednemu celowi – wprowadzeniu do międzynarodowego prawa karnego pojęcia zbrodni ludobójstwa.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj