Historia

Jak ludzki pan chłopów wyzwolił

Postępowa Rzeczpospolita Pawłowska

Paweł Ksawery Brzostowski na portrecie pędzla François-Xaviera Fabre’ego, 1798 r. Brzostowski trzyma spisaną przez siebie konstytucję dla włościan, a na płaskorzeźbie cokołu, o który się opiera, widać jej oficjalne zatwierdzenie. Paweł Ksawery Brzostowski na portrecie pędzla François-Xaviera Fabre’ego, 1798 r. Brzostowski trzyma spisaną przez siebie konstytucję dla włościan, a na płaskorzeźbie cokołu, o który się opiera, widać jej oficjalne zatwierdzenie. AN
250 lat temu powstała Rzeczpospolita Pawłowska, miniaturowa republika z własną konstytucją, samorządem oraz chłopskimi obywatelami.
Herb Brzostowskich.Polona Herb Brzostowskich.

W książce „Socjalizm. Utopia w działaniu” Zygmunt Bauman dowodził, że swoistym prawem historii jest nadawanie post factum projektom urzeczywistnionym charakteru realnych, natomiast wszystkim tym, których zrealizować się nie udało, przypisuje się miano utopijnych. W tym sensie eksperyment społeczny zapoczątkowany w marcu 1769 r. przez Pawła Ksawerego Brzostowskiego, który o prawie 100 lat wyprzedził zniesienie pańszczyzny na ziemiach polskich, stanowi przykład osobny. Nie zapoczątkował on całościowej przebudowy społeczeństwa, lecz dowiódł, że wizja świata szczęśliwszego i sprawiedliwszego jest w stanie zmienić teraźniejszość i naruszyć status quo.

Polityka 12.2019 (3203) z dnia 19.03.2019; Historia; s. 52
Oryginalny tytuł tekstu: "Jak ludzki pan chłopów wyzwolił"

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Świat

Dyplomaci jak hostessy – tak działa polskie MSZ

PiS w zasadzie nie prowadzi polityki zagranicznej. Nie potrzebuje więc doświadczonych ambasadorów. Chyba że do roli hostess.

Grzegorz Rzeczkowski
09.10.2019