Oferta na pierwszy rok:

4 zł/tydzień

SUBSKRYBUJ
Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 24,99 zł!

Subskrybuj
Historia

I swoi, i obcy

Cezary Obracht-Prondzyński o Kaszubach i historii

Chór kaszubski z 1932 r. Chór kaszubski z 1932 r. Polona
O odrębności Kaszubów opowiada prof. Cezary Obracht-Prondzyński.
Mieszkanki Kaszub w strojach regionalnych podczas uroczystości rocznicowych zaślubin Polski z morzem, Puck, luty 1938 r.EAST NEWS Mieszkanki Kaszub w strojach regionalnych podczas uroczystości rocznicowych zaślubin Polski z morzem, Puck, luty 1938 r.

MARTYNA BUNDA: – W powszechnie znanej historii Polski Kaszuby to zamki z czerwonej cegły – terytorium Krzyżaków.
CEZARY OBRACHT-PRONDZYŃSKI: – Krzyżacy to jeden z wielu obecnych na tych ziemiach zakonów. Ich wyjątkowa rola polegała na tym, że stworzyli silne państwo. Ale te miejsca przyciągały też kartuzów, cystersów oraz szereg innych zakonników z bardzo różnych stron świata. Ich wiedzę i biblioteki.

A za nimi docierali osadnicy. To jest historia wspaniała, a jednocześnie tragiczna, bo osadnicy przyjeżdżali przecież na miejsce zwolnione przez wymordowanych w czasie wojen albo zdziesiątkowanych przez zarazy.

A byli to ludzie z różnych stron, różnych religii.
Różnorodnych kulturowo środowisk. Weźmy Kosznajderię – kilkanaście wsi pomiędzy Tucholą a Chojnicami – gdzie już w średniowieczu zjawili się osadnicy niemieccy, którzy zawsze pozostali katolikami mimo sukcesów reformacji. Ich gospodarstwa stały na wysokim poziomie, a domy były zwykle bogate. Kobiety z Kosznajdrów to zawsze była dobra partia. Mieliśmy więc Niemców katolików, mieliśmy Kaszubów ewangelików albo na przykład Niemców żydów, czy raczej Żydów, którzy uważali się za Niemców. Niewielu, ale jednak.

A Żydów nie-Niemców?
Oczywiście, choć nie byli tak liczni jak w innych częściach Polski. Ich napływ zaczął się po wojnach napoleońskich, gdy Żydzi otrzymali prawa obywatelskie, ale znów – wariant kaszubski historii jest nieco odmienny niż w pozostałych częściach Polski, bo Żydzi z Kaszub i Pomorza już w poł. XIX w. zaczęli wyjeżdżać do zachodnich części Niemiec, a zwłaszcza do Berlina. W większości uważali siebie za Niemców, niektórzy z nich zmieniali również wyznanie i stawali się ewangelikami.

Polityka 51.2020 (3292) z dnia 15.12.2020; Historia; s. 58
Oryginalny tytuł tekstu: "I swoi, i obcy"
Reklama