Izraelska marynarka przechwytuje aktywistów. Nie żyje Jane Goodall. 5 tematów na dziś
1. Część flotylli z pomocą dla Gazy przechwycona
„Jeżeli widzicie to wideo, to znaczy, że zostałem porwany przez siły okupacyjne Izraela na międzynarodowych wodach podczas pokojowej misji humanitarnej Global Sumut Flotilla” – mówi w rolce opublikowanej w mediach społecznościowych w środę wieczorem poseł KO Franciszek Sterczewski. Prosi premiera i ministra spraw zagranicznych o pomoc w bezpiecznym powrocie polskiej delegacji do domu. Podobne nagrania przedstawiają innych uczestników 500-osobowej wyprawy polityków, prawników i aktywistów różnej narodowości. We flotylli płynęły np. szwedzka działaczka klimatyczna Greta Thunberg czy amerykańska aktorka Susan Sarandon.
Po godz. 19:20 w środę około 20 izraelskich okrętów wojennych zbliżyło się do 40 statków flotylli i nakazało wyłączyć silniki – relacjonowali aktywiści. Byli 185 km od celu. „Zbliżacie się do strefy objętej blokadą” – informował przedstawiciel izraelskiej marynarki wojennej przed abordażem. Przechwycenie aktywistów izraelski MSZ potwierdził w komunikacie: „Marynarka wojenna Izraela skontaktowała się z flotyllą zmierzającą z pomocą do Gazy i zażądała zmiany kursu w stronę izraelskiego portu Aszdod, gdzie pomoc może zostać rozładowana i przekazana do Strefy Gazy”. Rano Reuters podał, że 13 łodzi zostało przechwyconych, ale około 30 płynie dalej.
Kilka dni temu rząd Benjamina Netanjahu ogłosił, że dysponuje „niezbitymi dowodami” na to, że za Global Sumud Flotilla stoi Hamas. Flotylla została ostrzelana.
2. Ryszard Petru chce pokierować Polską 2050
Wszyscy się śmieją. Ale to może mieć sens – komentuje Michał Danielewski. Jeśli weźmiemy pod uwagę biznesowy zmysł Ryszarda Petru, bilans jest prosty: taniej wychodzi przejęcie nawet lekko podupadłego, ale znanego już szyldu zasilanego budżetową subwencją dla partii, niż startować od zera, promować markę nowej organizacji i szarpać się o pieniądze dla niej w kapryśnym otoczeniu politycznym.
Petru, ogłaszając swój start w wyborach na przewodniczącego Polski 2050, pisze o powrocie do korzeni tej partii, ale nie jest to do końca prawda: formacja Hołowni stawiała w centrum klasę średnią i przedsiębiorców, ale zaszywała liberalizm gospodarczy w szerszym, empatycznym społecznym projekcie z istotną rolą państwa w edukacji, polityce społecznej i klimatycznej. Polska 2050 w wersji Ryszarda Petru byłaby prostą kontynuacją starej Nowoczesnej, ale nie znaczy to, że taki projekt byłby dziś skazany na klęskę. Wręcz przeciwnie.
3. Koniec z łańcuchami dla psów? Nie tak prędko
W dniu przyjęcia tzw. ustawy łańcuchowej przez Sejm, w piątek 26 września, premier Donald Tusk w mediach społecznościowych zamieścił zdjęcie, na którym czule przytula psa. I podpis: „Koniec ustawy łańcuchowej. Wreszcie!”. Czy rzeczywiście jest się z czego cieszyć?
Obrońcy praw zwierząt są przerażeni. – Sejm zamienił życie psów trzymanych na łańcuchach na dożywocie w kojcach – mówi mec. dr Karolina Kuszlewicz, od lat zaangażowana w walkę o prawa zwierząt. – Po niemal 30 latach obowiązywania ustawy, która zezwalała na trzymanie psów na łańcuchach, uchwalamy kolejną, która pozwala zamknąć je na całe życie w kojcach. To nie jest zmiana godna XXI w. Jest całkowicie sprzeczna z potrzebami tych zwierząt. Jakby tego było mało, wbrew pozorom nie żegnamy się wcale z łańcuchami – pisze Agnieszka Sowa.
4. Shutdown w USA: trwa wojna propagandowa
Do pierwszego od prawie siedmiu lat w USA „zamknięcia rządu” (government shutdown), czyli częściowego wstrzymania pracy administracji federalnej, doszło w wyniku nieuchwalenia przez Kongres kolejnego prowizorium budżetowego. Setki tysięcy pracowników wysłano na bezpłatny urlop. To nowy, dramatyczny etap konfliktu między prezydentem Trumpem i Republikanami a demokratyczną opozycją, którego wyniku nie sposób przewidzieć – relacjonuje Tomasz Zalewski.
W marcu br. sondaże wskazywały, że winą za ewentualny shutdown zdecydowana większość opinii publicznej obarczyłaby Demokratów – stąd też przywódcy tej partii nie podjęli takiego ryzyka. Z czasem jednak, gdy ujawniono szczegóły nowego budżetu, a zwłaszcza ogromną skalę redukcji wydatków na ochronę zdrowia, narastała presja, by twardo przeciwstawili się prawicy. Najnowsze sondaże wskazują, że opinia jest podzielona – około połowy Amerykanów uważa shutdown za wynik polityki Republikanów, druga połowa obwinia Demokratów, a niektóre sondaże obarczają nawet winą w większym stopniu GOP i Trumpa.
5. Nie żyje Jane Goodall
Światowej sławy prymatolożka i obrończyni zwierząt Jane Goodall zmarła w wieku 91 lat w Kalifornii. Jej przełomowe obserwacje w Tanzanii w 1960 roku, m.in. udokumentowanie używania narzędzi przez szympansa (nazwała go David Greybeard), zrewolucjonizowały naukę i zmieniły spojrzenie na relacje ludzi i zwierząt.
Urodzona w 1934 r. w Londynie Goodall zaczęła badania (bez formalnych kwalifikacji) dzięki wsparciu Louisa Leakeya. Szybko stała się ikoną nauki i aktywizmu, ujawniając emocjonalne i społeczne życie szympansów. W późniejszych latach poświęciła się walce o ochronę przyrody, uwalnianie zwierząt z niewoli i działania na rzecz klimatu. W 1977 r. założyła Jane Goodall Institute. Była Damą Orderu Imperium Brytyjskiego i laureatką Prezydenckiego Medalu Wolności USA (2025). Do końca życia podróżowała i występowała publicznie.