Tusk w Berlinie, Nawrocki znów wetuje, nowe miliardy z KPO. 5 ważnych tematów na dziś
1. Premier Tusk w Berlinie
W Berlinie odbyły się w poniedziałek polsko-niemieckie konsultacje międzyrządowe, w których wzięli udział premier Donald Tusk i kanclerz Friedrich Merz. Rozmowy zdominowały tematy wojny w Ukrainie, bezpieczeństwa, współpracy gospodarczej i wojskowej, a także kwestia zadośćuczynienia Niemiec za zbrodnie popełnione w czasie II wojny światowej.
„Jesteśmy świadkami kopernikańskiego przełomu w polityce europejskiej. Tak należy określić pełną polsko-niemiecką współpracę w zakresie obrony wschodniej granicy Polski i Europy” – mówił po spotkaniu z Merzem szef polskiego rządu. „Polska i Niemcy mówią tym samym głosem o potrzebie uniezależniania Europy od rosyjskich surowców energetycznych” – dodał polski premier. Obaj liderzy podkreślili, że w kwestii pomocy Ukrainie Polska i Niemcy „stoją ramię w ramię”.
Różnice zdań wystąpiły w sprawie reparacji wojennych. „Uważamy w Polsce właściwie wszyscy bez wyjątku, że nie otrzymaliśmy zadośćuczynienia za straty i zbrodnie z czasów wojny. I znamy stanowisko niemieckie, które trzyma się formalnego zapisu z lat ′50” – mówił Tusk. I zaznaczył: „Zobaczymy, jak będzie wyglądała przyszłość, ale z polskiego punktu widzenia na pewno nic się nie zmieni”.
Polski premier podniósł też temat symbolicznego zadośćuczynienia ze strony Niemiec dla żyjących jeszcze bezpośrednich ofiar niemieckiej agresji z 1939 r. Chodzi o ok. 50 tys. osób. „Jeśli nie uzyskamy szybkiej i jednoznacznej deklaracji ze strony Niemiec, będę w przyszłym roku rozważał podjęcie decyzji, aby Polska wypełniła tę potrzebę z własnych środków” – powiedział Tusk.
2. Nawrocki wetuje ustawę o kryptowalutach
Prezydent Karol Nawrocki zawetował kolejną ustawę. Tym razem chodzi o regulacje dotyczące polskiego rynku kryptowalut. Celem uchwalonej 7 listopada ustawy była implementacja unijnych przepisów dotyczących nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów. W przypadku naruszenia przepisów Komisja Nadzoru Finansowego mogłaby dokonywać wpisów problematycznych podmiotów do rejestru nieuczciwych domen internetowych. Miałoby to chronić klientów i rynek przed nieuczciwymi praktykami.
„Zawetowane przepisy realnie zagrażają wolnościom Polaków, ich majątkowi i stabilności państwa. Ustawa o rynku kryptoaktywów przewiduje możliwość wyłączania przez rząd stron internetowych firm działających na rynku kryptowalut jednym kliknięciem. Przepisy dotyczące blokowania domen są nieprzejrzyste i mogą prowadzić do nadużyć” – takie uzasadnienie weta pojawiło się na stronie Kancelarii Prezydenta.
„Już teraz 20 proc. klientów traci swoje pieniądze w wyniku nadużyć na tym rynku. Chcieliśmy ich chronić, ale prezydent wybrał chaos i bierze pełną odpowiedzialność za swoje działania” – skomentował decyzję Nawrockiego minister finansów Andrzej Domański.
3. Kolejne miliardy z KPO w Polsce
Komisja Europejska wypłaciła w poniedziałek Polsce 6,2 mld euro z Funduszu Odbudowy. To trzecia transza środków w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Wniosek Polski o wypłatę obejmuje m.in. inwestycje w poprawę efektywności energetycznej gospodarstw domowych, planowania przestrzennego, rozwoju energetyki odnawialnej (w tym morskiej), rozbudowy sieci 5G, cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa transportu.
Łączna wartość polskiego Krajowego Planu Odbudowy to 59,8 mld euro, z czego 25,3 mld euro to dotacje, a 34,5 mld euro – pożyczki. Wypłaty są uzależnione od realizacji zadeklarowanych reform i inwestycji. Obecnie Polska wykorzystała 45 proc. dostępnych środków.
4. Macron spotkał się z Zełenskim
Prezydenci Francji i Ukrainy – Emmanuel Macron i Wołodymyr Zełenski – spotkali się w poniedziałek w Paryżu. Macron stwierdził, że do sfinalizowania planu pokojowego kończącego wojnę w Ukrainie trzeba przy stole Ukrainy, Rosji i krajów europejskich, ale w sprawach terytorialnych decyzję może podjąć tylko Ukraina. Zełenski przyznał, że plan pokojowy wygląda obecnie lepiej niż w pierwotnej wersji, a najtrudniejsza dla Ukrainy jest w nim właśnie kwestia terytorialna.
Macron i Zełenski rozmawiali również ze specjalnym wysłannikiem USA Steve′em Witkoffem, a także z Rustemem Umierowem, kierującym delegacją ukraińską w rozmowach ze Stanami Zjednoczonymi. Witkoff i Umierow są na Florydzie, gdzie obaj reprezentują swoje kraje podczas rozmów na temat planu pokojowego.
5. Światowy Dzień Walki z AIDS
1 grudnia obchodziliśmy Światowy Dzień Walki z AIDS. W 2024 r. na całym świecie zakażonych wirusem HIV było 40,8 mln osób, 630 tys. osób zmarło z przyczyn związanych z HIV, rozpoznano też 1,3 mln nowych zakażeń.
W Polsce od wdrożenia badań w 1985 r. do 31 grudnia 2024 r. stwierdzono zakażenie u 35,2 tys. osób, odnotowano 4,4 tys. zachorowań na AIDS, a 1518 chorych zmarło. Codziennie w naszym kraju średnio ponad pięć osób dowiaduje się o zakażeniu.
Specjaliści alarmują jednak, że liczba nowych zakażeń w Polsce rośnie. Do końca października 2025 r. odnotowano 2233 przypadki, a więc o blisko 300 więcej niż w tym samym okresie 2024 r. Według szacunków ok. 17 proc. zakażonych nie zdaje sobie sprawy z tego faktu. To ważne, bo dzięki nowym lekom z wirusem można żyć do późnej starości, ale dla osób, które nie wiedzą o zakażeniu, stanowi on śmiertelne niebezpieczeństwo.